ॐ अरुणां करुणातरङ्गिताक्षीं धृतपाशाङ्कुशबाणचापहस्ताम्।
अणिमादिभिरावृतां मयूखैरहमित्येव विभावये भवानीम्॥
oṃ aruṇāṃ karuṇātaraṅgitākṣīṃ dhṛtapāśāṅkuśabāṇacāpahastām |
aṇimādibhirāvṛtāṃ mayūkhairahamityeva vibhāvaye bhavānīm ||
मी भवानीचं ध्यान करतो, आणि ती माझ्याहून वेगळी नाही, 'तीच मी आहे' अशा भावनेने करतो. तिचा वर्ण अरुण, म्हणजे उगवत्या सूर्यासारखा लालसर आहे. तिच्या डोळ्यांत करुणेच्या लाटा उसळतात. तिच्या हातांत पाश, अंकुश, बाण आणि धनुष्य आहे. अणिमा आदी सिद्धी किरणांसारख्या तिच्या भोवती आहेत.
मैं भवानी का ध्यान करता हूँ, इस भाव से कि 'वही मैं हूँ', वे मुझसे अलग नहीं। उनका रंग अरुण, यानी उगते सूरज जैसा लाल है। उनकी आँखों में करुणा की लहरें उठती हैं। उनके हाथों में पाश, अंकुश, बाण और धनुष हैं। अणिमा आदि सिद्धियाँ किरणों की तरह उन्हें घेरे हुए हैं।
I meditate on Bhavani with the thought 'I am she'. She is rosy red like the dawn, and waves of compassion move in her eyes. Her hands hold a noose, a goad, an arrow and a bow. The powers beginning with aṇimā surround her like rays of light.
ॐ ऋषिरुवाच॥
oṃ ṛṣiruvāca ||
ॐ. ऋषी म्हणाले —
ॐ। ऋषि बोले —
Om. The sage said:
चण्डे च निहते दैत्ये मुण्डे च विनिपातिते।
बहुलेषु च सैन्येषु क्षयितेष्वसुरेश्वरः॥
caṇḍe ca nihate daitye muṇḍe ca vinipātite |
bahuleṣu ca sainyeṣu kṣayiteṣvasureśvaraḥ ||
दैत्य चंड मारला गेला, मुंडही पडला, आणि पुष्कळ सैन्य नष्ट झालं. तेव्हा असुरांचा राजा…
दैत्य चंड मारा गया, मुंड भी गिरा दिया गया, और बहुत-सी सेना नष्ट हो गई। तब असुरों के राजा…
Chanda the daitya was slain, Munda was struck down, and much of the army was destroyed. Then the lord of the asuras…
ततः कोपपराधीनचेताः शुम्भः प्रतापवान्।
उद्योगं सर्वसैन्यानां दैत्यानामादिदेश ह॥
tataḥ kopaparādhīnacetāḥ śumbhaḥ pratāpavān |
udyogaṃ sarvasainyānāṃ daityānāmādideśa ha ||
…प्रतापी शुंभ, ज्याचं मन रागाच्या पूर्ण ताब्यात गेलं होतं, त्याने सगळ्या दैत्यसेनांना युद्धाच्या तयारीची आज्ञा दिली.
…प्रतापी शुंभ ने, जिसका मन पूरी तरह क्रोध के वश में था, सारी दैत्य सेनाओं को युद्ध की तैयारी का आदेश दिया।
…the mighty Shumbha, his mind wholly in the grip of anger, ordered every daitya army to make ready for war.
अद्य सर्वबलैर्दैत्याः षडशीतिरुदायुधाः।
कम्बूनां चतुरशीतिर्निर्यान्तु स्वबलैर्वृताः॥
adya sarvabalairdaityāḥ ṣaḍaśītirudāyudhāḥ |
kambūnāṃ caturaśītirniryāntu svabalairvṛtāḥ ||
“आज शस्त्रं उगारलेले शहाऐंशी दैत्य आपापल्या संपूर्ण सैन्यासह निघोत. कंबू कुळातले चौऱ्याऐंशी असुरही आपापल्या सैन्यासह निघोत.
“आज हथियार उठाए छियासी दैत्य अपनी पूरी सेनाओं के साथ निकलें। कंबु कुल के चौरासी असुर भी अपनी-अपनी सेनाओं के साथ कूच करें।
“Today let eighty-six daityas march out with weapons raised and all their forces. Let eighty-four of the Kambus march too, each with his own army.
कोटिवीर्याणि पञ्चाशदसुराणां कुलानि वै।
शतं कुलानि धौम्राणां निर्गच्छन्तु ममाज्ञया॥
koṭivīryāṇi pañcāśadasurāṇāṃ kulāni vai |
śataṃ kulāni dhaumrāṇāṃ nirgacchantu mamājñayā ||
कोटिवीर्य नावाची, अफाट बळाची पन्नास असुर-कुळं आणि धौम्र असुरांची शंभर कुळं माझ्या आज्ञेने बाहेर पडोत.
कोटिवीर्य कहलाने वाले, अपार बल वाले असुरों के पचास कुल और धौम्र असुरों के सौ कुल मेरी आज्ञा से निकल पड़ें।
At my command let the fifty asura clans called Kotivirya, of boundless strength, and the hundred clans of the Dhaumras go out.
कालका दौर्हृदा मौर्याः कालकेयास्तथासुराः।
युद्धाय सज्जा निर्यान्तु आज्ञया त्वरिता मम॥
kālakā daurhṛdā mauryāḥ kālakeyāstathāsurāḥ |
yuddhāya sajjā niryāntu ājñayā tvaritā mama ||
कालक, दौर्हृद, मौर्य आणि कालकेय हे असुर युद्धासाठी सज्ज होऊन माझ्या आज्ञेने ताबडतोब निघोत.”
कालक, दौर्हृद, मौर्य और कालकेय असुर युद्ध के लिए तैयार होकर मेरी आज्ञा से तुरंत कूच करें।”
Let the asuras of the Kalaka, Daurhrida, Maurya and Kalakeya clans make ready for battle and march out quickly at my command.”
इत्याज्ञाप्यासुरपतिः शुम्भो भैरवशासनः।
निर्जगाम महासैन्यसहस्रैर्बहुभिर्वृतः॥
ityājñāpyāsurapatiḥ śumbho bhairavaśāsanaḥ |
nirjagāma mahāsainyasahasrairbahubhirvṛtaḥ ||
अशी आज्ञा देऊन, ज्याचा हुकूम भयंकर होता असा असुरपती शुंभ हजारो मोठ्या सैन्यांना बरोबर घेऊन स्वतः बाहेर पडला.
ऐसी आज्ञा देकर, कठोर शासन वाला असुरराज शुंभ हज़ारों बड़ी सेनाओं से घिरा हुआ स्वयं निकल पड़ा।
Having given these orders, Shumbha, the lord of the asuras, whose rule was harsh, set out himself, surrounded by many thousands of great armies.
आयान्तं चण्डिका दृष्ट्वा तत्सैन्यमतिभीषणम्।
ज्यास्वनैः पूरयामास धरणीगगनान्तरम्॥
āyāntaṃ caṇḍikā dṛṣṭvā tatsainyamatibhīṣaṇam |
jyāsvanaiḥ pūrayāmāsa dharaṇīgaganāntaram ||
ते अतिशय भयंकर सैन्य येताना पाहून चंडिकेने धनुष्याच्या दोरीचा टणत्कार केला. त्या आवाजाने पृथ्वी आणि आकाश यांच्यामधली सगळी जागा भरून गेली.
उस अत्यंत भयानक सेना को आते देखकर चंडिका ने धनुष की डोरी की टंकार की। उस ध्वनि से धरती और आकाश के बीच का सारा स्थान भर गया।
Seeing that terrifying army approach, Chandika twanged her bowstring, and the sound filled the whole space between earth and sky.
ततः सिंहो महानादमतीव कृतवान् नृप।
घण्टास्वनेन तन्नादमम्बिका चोपबृंहयत्॥
tataḥ siṃho mahānādamatīva kṛtavān nṛpa |
ghaṇṭāsvanena tannādamambikā copabṛṃhayat ||
हे राजा, मग सिंहाने अतिशय मोठी गर्जना केली. अंबिकेने घंटेच्या नादाने ती गर्जना आणखी वाढवली.
हे राजन्, फिर सिंह ने बहुत ज़ोर से दहाड़ लगाई। अंबिका ने घंटे की ध्वनि से उस दहाड़ को और बढ़ा दिया।
Then, O king, the lion gave a mighty roar, and Ambika swelled that roar with the ringing of her bell.
धनुर्ज्यासिंहघण्टानां नादापूरितदिङ्मुखा।
निनादैर्भीषणैः काली जिग्ये विस्तारितानना॥
dhanurjyāsiṃhaghaṇṭānāṃ nādāpūritadiṅmukhā |
ninādairbhīṣaṇaiḥ kālī jigye vistāritānanā ||
धनुष्याची दोरी, सिंह आणि घंटा यांच्या आवाजाने दिशा भरून गेल्या होत्या. पण तोंड विशाल पसरून कालीने आपल्या भीषण गर्जनेने त्या सगळ्या आवाजांवर मात केली.
धनुष की डोरी, सिंह और घंटे की ध्वनि से दिशाएँ भर गई थीं। पर मुँह विशाल फैलाकर काली ने अपनी भयानक गर्जना से उन सब ध्वनियों को पीछे छोड़ दिया।
The twang of the bow, the lion's roar and the bell had filled every direction. But Kali, opening her mouth wide, drowned them all with her terrible cries.
तं निनादमुपश्रुत्य दैत्यसैन्यैश्चतुर्दिशम्।
देवी सिंहस्तथा काली सरोषैः परिवारिताः॥
taṃ ninādamupaśrutya daityasainyaiścaturdiśam |
devī siṃhastathā kālī saroṣaiḥ parivāritāḥ ||
तो आवाज ऐकून संतापलेल्या दैत्यसेनांनी देवी, सिंह आणि काली यांना चारी बाजूंनी घेरलं.
वह गर्जना सुनकर क्रोध से भरी दैत्य सेनाओं ने देवी, सिंह और काली को चारों ओर से घेर लिया।
Hearing that uproar, the angry daitya armies surrounded the Devi, the lion and Kali on all four sides.
एतस्मिन्नन्तरे भूप विनाशाय सुरद्विषाम्।
भवायामरसिंहानामतिवीर्यबलान्विताः॥
etasminnantare bhūpa vināśāya suradviṣām |
bhavāyāmarasiṃhānāmativīryabalānvitāḥ ||
हे राजा, त्याच वेळी देवांच्या शत्रूंचा नाश व्हावा आणि श्रेष्ठ देवांचं कल्याण व्हावं म्हणून, अतिशय पराक्रम आणि बळ असलेल्या…
हे राजन्, उसी समय देवताओं के शत्रुओं के विनाश के लिए और श्रेष्ठ देवताओं के कल्याण के लिए, अत्यंत पराक्रम और बल से भरी…
Just then, O king, to destroy the enemies of the gods and for the good of the foremost among the immortals…
ब्रह्मेशगुहविष्णूनां तथेन्द्रस्य च शक्तयः।
शरीरेभ्यो विनिष्क्रम्य तद्रूपैश्चण्डिकां ययुः॥
brahmeśaguhaviṣṇūnāṃ tathendrasya ca śaktayaḥ |
śarīrebhyo viniṣkramya tadrūpaiścaṇḍikāṃ yayuḥ ||
…ब्रह्मदेव, शिव, कार्तिकेय, विष्णू आणि इंद्र यांच्या शक्ती त्यांच्या शरीरांतून बाहेर पडल्या. त्या-त्या देवाचं रूप घेऊन त्या चंडिकेकडे गेल्या.
…ब्रह्मा, शिव, कार्तिकेय, विष्णु और इंद्र की शक्तियाँ उनके शरीरों से निकलीं। उन्हीं देवताओं का रूप लेकर वे चंडिका के पास पहुँचीं।
…the powers (śaktis) of Brahma, Shiva, Kartikeya, Vishnu and Indra, full of great valour and strength, came out of their bodies and went to Chandika, each in the form of her god.
यस्य देवस्य यद्रूपं यथाभूषणवाहनम्।
तद्वदेव हि तच्छक्तिरसुरान् योद्धुमाययौ॥
yasya devasya yadrūpaṃ yathābhūṣaṇavāhanam |
tadvadeva hi tacchaktirasurān yoddhumāyayau ||
ज्या देवाचं जसं रूप, जसे अलंकार आणि जसं वाहन होतं, अगदी तशीच त्याची शक्ती असुरांशी लढायला आली.
जिस देवता का जैसा रूप, जैसे आभूषण और जैसा वाहन था, ठीक वैसी ही उसकी शक्ति असुरों से लड़ने आई।
Whatever form a god had, with his ornaments and his mount, his śakti came in exactly that way to fight the asuras.
हंसयुक्तविमानाग्रे साक्षसूत्रकमण्डलुः।
आयाता ब्रह्मणः शक्तिर्ब्रह्माणी साभिधीयते॥
haṃsayuktavimānāgre sākṣasūtrakamaṇḍaluḥ |
āyātā brahmaṇaḥ śaktirbrahmāṇī sābhidhīyate ||
हंस जोडलेल्या विमानात बसून, जपमाळ आणि कमंडलू घेऊन ब्रह्मदेवांची शक्ती आली. तिला ब्रह्माणी म्हणतात.
हंसों से जुते विमान पर बैठकर, जपमाला और कमंडलु लिए ब्रह्मा की शक्ति आई। उन्हें ब्रह्माणी कहते हैं।
Brahma's śakti came riding in a celestial car drawn by swans, holding a rosary and a water pot. She is called Brahmani.
माहेश्वरी वृषारूढा त्रिशूलवरधारिणी।
महाहिवलया प्राप्ता चन्द्ररेखाविभूषणा॥
māheśvarī vṛṣārūḍhā triśūlavaradhāriṇī |
mahāhivalayā prāptā candrarekhāvibhūṣaṇā ||
माहेश्वरी बैलावर बसून आली. तिच्या हातात उत्तम त्रिशूळ होता, मोठ्या सापांची कंकणं होती, आणि चंद्रकोर हा तिचा अलंकार होता.
माहेश्वरी बैल पर सवार होकर आईं। उनके हाथ में उत्तम त्रिशूल था, बड़े-बड़े साँपों के कंगन थे, और चंद्रमा की रेखा उनका आभूषण थी।
Maheshvari arrived riding a bull, holding a fine trident. Great serpents were her bracelets, and a crescent moon was her ornament.
कौमारी शक्तिहस्ता च मयूरवरवाहना।
योद्धुमभ्याययौ दैत्यानम्बिका गुहरूपिणी॥
kaumārī śaktihastā ca mayūravaravāhanā |
yoddhumabhyāyayau daityānambikā guharūpiṇī ||
हातात शक्ती नावाचा भाला घेऊन, उत्तम मोरावर बसून, कार्तिकेयाचं रूप घेतलेली अंबिका, कौमारी, दैत्यांशी लढायला आली.
हाथ में शक्ति नामक भाला लिए, सुंदर मोर पर सवार, कार्तिकेय का रूप धरे अंबिका, यानी कौमारी, दैत्यों से लड़ने आईं।
Kaumari, the Mother in the form of Kartikeya, came to fight the daityas, spear in hand, riding a splendid peacock.
तथैव वैष्णवी शक्तिर्गरुडोपरि संस्थिता।
शङ्खचक्रगदाशार्ङ्गखड्गहस्ताभ्युपाययौ॥
tathaiva vaiṣṇavī śaktirgaruḍopari saṃsthitā |
śaṅkhacakragadāśārṅgakhaḍgahastābhyupāyayau ||
तशीच वैष्णवी शक्ती गरुडावर बसून आली. तिच्या हातांत शंख, चक्र, गदा, शार्ङ्ग धनुष्य आणि तलवार होती.
इसी तरह वैष्णवी शक्ति गरुड़ पर बैठकर आईं। उनके हाथों में शंख, चक्र, गदा, शार्ङ्ग धनुष और तलवार थे।
In the same way Vaishnavi came, seated on Garuda, with conch, discus, mace, the bow Sharnga and a sword in her hands.
यज्ञवाराहमतुलं रूपं या बिभ्रतो हरेः।
शक्तिः साप्याययौ तत्र वाराहीं बिभ्रती तनुम्॥
yajñavārāhamatulaṃ rūpaṃ yā bibhrato hareḥ |
śaktiḥ sāpyāyayau tatra vārāhīṃ bibhratī tanum ||
यज्ञवराहाचं अतुलनीय रूप घेणाऱ्या श्रीहरीची शक्तीही वराहाचं शरीर धारण करून तिथे आली. ती वाराही.
यज्ञ-वराह का अनुपम रूप धारण करने वाले हरि की शक्ति भी वराह का शरीर धारण करके वहाँ आईं। वे वाराही हैं।
The śakti of Hari, who takes the matchless form of the sacrificial boar, also came there in a boar's body. She is Varahi.
नारसिंही नृसिंहस्य बिभ्रती सदृशं वपुः।
प्राप्ता तत्र सटाक्षेपक्षिप्तनक्षत्रसंहतिः॥
nārasiṃhī nṛsiṃhasya bibhratī sadṛśaṃ vapuḥ |
prāptā tatra saṭākṣepakṣiptanakṣatrasaṃhatiḥ ||
नृसिंहासारखं शरीर धारण करणारी नारसिंही तिथे आली. तिने आयाळ झटकताच आकाशातली नक्षत्रं विखुरली जात होती.
नृसिंह जैसा शरीर धारण करने वाली नारसिंही वहाँ आईं। उनके अयाल झटकते ही आकाश के नक्षत्र बिखर जाते थे।
Narasimhi came there in a body like that of Narasimha. When she tossed her mane, the clusters of stars were scattered across the sky.
वज्रहस्ता तथैवैन्द्री गजराजोपरि स्थिता।
प्राप्ता सहस्रनयना यथा शक्रस्तथैव सा॥
vajrahastā tathaivaindrī gajarājopari sthitā |
prāptā sahasranayanā yathā śakrastathaiva sā ||
तशीच हातात वज्र घेऊन, गजराजावर बसून ऐंद्री आली. तिला हजार डोळे होते. इंद्र जसा आहे, अगदी तशीच ती होती.
इसी तरह हाथ में वज्र लिए, गजराज पर बैठी ऐंद्री आईं। उनके हज़ार नेत्र थे। जैसे इंद्र हैं, ठीक वैसी ही वे थीं।
Likewise Aindri came, thunderbolt in hand, seated on the king of elephants. She had a thousand eyes. She was exactly as Indra is.
ततः परिवृतस्ताभिरीशानो देवशक्तिभिः।
हन्यन्तामसुराः शीघ्रं मम प्रीत्याऽऽह चण्डिकाम्॥
tataḥ parivṛtastābhirīśāno devaśaktibhiḥ |
hanyantāmasurāḥ śīghraṃ mama prītyā''ha caṇḍikām ||
मग या देवशक्तींनी वेढलेले ईशान, म्हणजे शिव, चंडिकेला म्हणाले, “माझ्या प्रसन्नतेसाठी असुरांना लवकर ठार कर.”
तब इन देव-शक्तियों से घिरे ईशान, यानी शिव, ने चंडिका से कहा, “मेरी प्रसन्नता के लिए असुरों को शीघ्र मारो।”
Then Ishana, that is Shiva, surrounded by these powers of the gods, said to Chandika, “Kill the asuras quickly, for my sake.”
ततो देवीशरीरात्तु विनिष्क्रान्तातिभीषणा।
चण्डिकाशक्तिरत्युग्रा शिवाशतनिनादिनी॥
tato devīśarīrāttu viniṣkrāntātibhīṣaṇā |
caṇḍikāśaktiratyugrā śivāśataninādinī ||
तेव्हा देवीच्या शरीरातून चंडिकेची एक अतिशय भीषण आणि उग्र शक्ती बाहेर पडली. शेकडो कोल्हे एकदम ओरडावेत तसा तिचा आवाज होता.
तब देवी के शरीर से चंडिका की एक अत्यंत भयानक और उग्र शक्ति निकली। उनकी आवाज़ ऐसी थी मानो सैकड़ों सियार एक साथ चीख रहे हों।
Then from the Devi's body came out Chandika's own śakti, terrifying and fierce. Her cry was like a hundred jackals howling.
सा चाह धूम्रजटिलमीशानमपराजिता।
दूत त्वं गच्छ भगवन् पार्श्वं शुम्भनिशुम्भयोः॥
sā cāha dhūmrajaṭilamīśānamaparājitā |
dūta tvaṃ gaccha bhagavan pārśvaṃ śumbhaniśumbhayoḥ ||
त्या अपराजित देवीने धुरकट जटा असलेल्या ईशानाला सांगितलं, “भगवन, तुम्ही दूत म्हणून शुंभ-निशुंभांकडे जा.
उस अपराजिता देवी ने धुएँ जैसी जटाओं वाले ईशान से कहा, “भगवन, आप दूत बनकर शुंभ और निशुंभ के पास जाइए।
That unconquered goddess said to Ishana, whose matted hair is smoke-grey, “Lord, go as my messenger to Shumbha and Nishumbha.
ब्रूहि शुम्भं निशुम्भं च दानवावतिगर्वितौ।
ये चान्ये दानवास्तत्र युद्धाय समुपस्थिताः॥
brūhi śumbhaṃ niśumbhaṃ ca dānavāvatigarvitau |
ye cānye dānavāstatra yuddhāya samupasthitāḥ ||
अतिशय गर्विष्ठ दानव शुंभ आणि निशुंभ यांना, आणि तिथे युद्धासाठी जमलेल्या इतर दानवांनाही सांगा —
अत्यंत घमंडी दानव शुंभ और निशुंभ से, और वहाँ युद्ध के लिए जुटे दूसरे दानवों से भी कहिए —
Speak to those two arrogant danavas, Shumbha and Nishumbha, and to the other danavas gathered there for battle:
त्रैलोक्यमिन्द्रो लभतां देवाः सन्तु हविर्भुजः।
यूयं प्रयात पातालं यदि जीवितुमिच्छथ॥
trailokyamindro labhatāṃ devāḥ santu havirbhujaḥ |
yūyaṃ prayāta pātālaṃ yadi jīvitumicchatha ||
‘तिन्ही लोक इंद्राला परत मिळोत, आणि देवांना पुन्हा यज्ञातले हविर्भाग मिळोत. तुम्हाला जगायचं असेल तर पाताळात निघून जा.
‘तीनों लोक इंद्र को वापस मिलें, और देवता फिर से यज्ञ का हविष्य पाएँ। अगर तुम जीना चाहते हो, तो पाताल चले जाओ।
‘Let Indra have the three worlds, and let the gods receive their share of the offerings. Go down to Patala if you want to live.
बलावलेपादथ चेद्भवन्तो युद्धकाङ्क्षिणः।
तदागच्छत तृप्यन्तु मच्छिवाः पिशितेन वः॥
balāvalepādatha cedbhavanto yuddhakāṅkṣiṇaḥ |
tadāgacchata tṛpyantu macchivāḥ piśitena vaḥ ||
पण बळाच्या घमेंडीत तुम्हाला युद्धच हवं असेल, तर या. माझे कोल्हे तुमच्या मांसाने तृप्त होवोत.’”
पर अगर बल के घमंड में तुम युद्ध ही चाहते हो, तो आओ। मेरे सियार तुम्हारे मांस से तृप्त हों।’”
But if pride in your strength makes you want a fight, then come, and let my jackals feast on your flesh.’”
यतो नियुक्तो दौत्येन तया देव्या शिवः स्वयम्।
शिवदूतीति लोकेस्मिंस्ततः सा ख्यातिमागता॥
yato niyukto dautyena tayā devyā śivaḥ svayam |
śivadūtīti lokesmiṃstataḥ sā khyātimāgatā ||
त्या देवीने स्वतः शिवालाच दूत म्हणून पाठवलं, म्हणून ती या जगात 'शिवदूती' या नावाने प्रसिद्ध झाली.
उस देवी ने स्वयं शिव को दूत बनाकर भेजा, इसलिए वे इस संसार में 'शिवदूती' नाम से प्रसिद्ध हुईं।
Because she sent Shiva himself as her messenger, she became known in this world as Shivaduti, 'she whose messenger is Shiva'.
तेऽपि श्रुत्वा वचो देव्याः शर्वाख्यातं महासुराः।
अमर्षापूरिता जग्मुर्यत्र कात्यायनी स्थिता॥
te'pi śrutvā vaco devyāḥ śarvākhyātaṃ mahāsurāḥ |
amarṣāpūritā jagmuryatra kātyāyanī sthitā ||
शर्वाने, म्हणजे शिवाने, सांगितलेले देवीचे शब्द ऐकून ते महाअसुरही संतापाने भरून गेले, आणि कात्यायनी जिथे उभी होती तिथे गेले.
शर्व, यानी शिव, के सुनाए देवी के वचन सुनकर वे महाअसुर भी क्रोध से भर गए और वहाँ गए जहाँ कात्यायनी खड़ी थीं।
When the great asuras heard the Devi's words as Sharva, that is Shiva, delivered them, they were filled with rage and went to where Katyayani stood.
ततः प्रथममेवाग्रे शरशक्त्यृष्टिवृष्टिभिः।
ववर्षुरुद्धतामर्षास्तां देवीममरारयः॥
tataḥ prathamamevāgre śaraśaktyṛṣṭivṛṣṭibhiḥ |
vavarṣuruddhatāmarṣāstāṃ devīmamarārayaḥ ||
मग देवांच्या शत्रूंनी, ज्यांचा राग उफाळून आला होता, सुरुवातीलाच पुढून त्या देवीवर बाण, शक्ती आणि ऋष्टी या शस्त्रांचा वर्षाव केला.
तब देवताओं के शत्रुओं ने, जिनका क्रोध भड़क उठा था, सबसे पहले सामने से उन देवी पर बाणों, शक्तियों और ऋष्टियों की बौछार की।
Then the enemies of the gods, their fury blazing, rained arrows, spears and double-edged swords on the Devi from the front, right at the start.
सा च तान् प्रहितान् बाणाञ्छूलशक्तिपरश्वधान्।
चिच्छेद लीलयाऽऽध्मातधनुर्मुक्तैर्महेषुभिः॥
sā ca tān prahitān bāṇāñchūlaśaktiparaśvadhān |
ciccheda līlayā''dhmātadhanurmuktairmaheṣubhiḥ ||
त्यांनी फेकलेले बाण, शूल, शक्ती आणि परशू देवीने सहज, जणू खेळ म्हणून, ताणलेल्या धनुष्यातून सोडलेल्या मोठ्या बाणांनी तोडून टाकले.
उनके फेंके हुए बाण, शूल, शक्तियाँ और फरसे देवी ने खेल-खेल में, तने हुए धनुष से छोड़े गए बड़े बाणों से काट डाले।
With great arrows loosed from her full-drawn bow, the Devi cut down the arrows, pikes, spears and axes they hurled, as easily as if at play.
तस्याग्रतस्तथा काली शूलपातविदारितान्।
खट्वाङ्गपोथितांश्चारीन् कुर्वती व्यचरत्तदा॥
tasyāgratastathā kālī śūlapātavidāritān |
khaṭvāṅgapothitāṃścārīn kurvatī vyacarattadā ||
तिच्या पुढे काली संचार करत होती. त्रिशूळाच्या घावाने ती शत्रूंना फाडत होती आणि खट्वांगाने त्यांना चिरडत होती.
उनके आगे-आगे काली घूम रही थीं। वे शूल के प्रहार से शत्रुओं को चीर रही थीं और खट्वांग से उन्हें कुचल रही थीं।
In front of her Kali moved about, ripping enemies apart with blows of her trident and crushing them with her khaṭvāṅga.
कमण्डलुजलाक्षेपहतवीर्यान् हतौजसः।
ब्रह्माणी चाकरोच्छत्रून् येन येन स्म धावति॥
kamaṇḍalujalākṣepahatavīryān hataujasaḥ |
brahmāṇī cākarocchatrūn yena yena sma dhāvati ||
ब्रह्माणी जिथे जिथे धावत होती, तिथे तिथे कमंडलूतलं पाणी शिंपडून ती शत्रूंचं वीर्य आणि तेज हरण करत होती.
ब्रह्माणी जहाँ-जहाँ दौड़तीं, वहाँ-वहाँ कमंडलु का जल छिड़ककर शत्रुओं का पराक्रम और तेज हर लेती थीं।
Wherever Brahmani ran, she sprinkled water from her water pot on the enemy and left them without strength or spirit.
माहेश्वरी त्रिशूलेन तथा चक्रेण वैष्णवी।
दैत्याञ्जघान कौमारी तथा शक्त्यातिकोपना॥
māheśvarī triśūlena tathā cakreṇa vaiṣṇavī |
daityāñjaghāna kaumārī tathā śaktyātikopanā ||
माहेश्वरीने त्रिशूळाने, वैष्णवीने चक्राने, आणि अतिशय रागावलेल्या कौमारीने शक्ती नावाच्या भाल्याने दैत्यांना मारलं.
माहेश्वरी ने त्रिशूल से, वैष्णवी ने चक्र से, और अत्यंत क्रोधित कौमारी ने शक्ति नामक भाले से दैत्यों को मारा।
Maheshvari killed daityas with her trident, Vaishnavi with her discus, and Kaumari, in great fury, with her spear.
ऐन्द्रीकुलिशपातेन शतशो दैत्यदानवाः।
पेतुर्विदारिताः पृथ्व्यां रुधिरौघप्रवर्षिणः॥
aindrīkuliśapātena śataśo daityadānavāḥ |
peturvidāritāḥ pṛthvyāṃ rudhiraughapravarṣiṇaḥ ||
ऐंद्रीच्या वज्राच्या प्रहाराने फाटलेले शेकडो दैत्य आणि दानव रक्ताचे पाट वाहवत जमिनीवर कोसळले.
ऐंद्री के वज्र के प्रहार से फटे सैकड़ों दैत्य और दानव रक्त की धाराएँ बहाते हुए धरती पर गिर पड़े।
Torn open by the blows of Aindri's thunderbolt, daityas and danavas fell to the earth in their hundreds, pouring out streams of blood.
तुण्डप्रहारविध्वस्ता दंष्ट्राग्रक्षतवक्षसः।
वाराहमूर्त्या न्यपतंश्चक्रेण च विदारिताः॥
tuṇḍaprahāravidhvastā daṃṣṭrāgrakṣatavakṣasaḥ |
vārāhamūrtyā nyapataṃścakreṇa ca vidāritāḥ ||
वराहरूप वाराहीने काहींना तोंडाच्या धडकेने चेचलं, काहींच्या छात्या सुळ्यांच्या टोकांनी फाडल्या, तर काहींना चक्राने चिरलं. ते सगळे खाली पडले.
वराह-रूपिणी वाराही की थूथन की चोट से कुछ कुचल गए, कुछ की छातियाँ दाढ़ों की नोक से फट गईं, और कुछ चक्र से चिर गए। वे सब गिर पड़े।
Struck by the boar-formed Varahi, they fell. Some were smashed by blows of her snout, some had their chests ripped by the tips of her tusks, and some were cut apart by her discus.
नखैर्विदारितांश्चान्यान् भक्षयन्ती महासुरान्।
नारसिंही चचाराजौ नादापूर्णदिगम्बरा॥
nakhairvidāritāṃścānyān bhakṣayantī mahāsurān |
nārasiṃhī cacārājau nādāpūrṇadigambarā ||
नारसिंही रणांगणात फिरत होती. नखांनी फाडलेल्या मोठमोठ्या असुरांना ती खात होती. तिच्या गर्जनेने दिशा आणि आकाश भरून गेलं होतं.
नारसिंही रणभूमि में घूम रही थीं। नाख़ूनों से चीरे हुए बड़े-बड़े असुरों को वे खा रही थीं। उनकी गर्जना से दिशाएँ और आकाश भर गए थे।
Narasimhi roamed the battlefield, devouring great asuras she had torn open with her claws, filling the directions and the sky with her roar.
चण्डाट्टहासैरसुराः शिवदूत्यभिदूषिताः।
पेतुः पृथिव्यां पतितांस्तांश्चखादाथ सा तदा॥
caṇḍāṭṭahāsairasurāḥ śivadūtyabhidūṣitāḥ |
petuḥ pṛthivyāṃ patitāṃstāṃścakhādātha sā tadā ||
शिवदूतीच्या प्रचंड गडगडाटी हास्याने असुर हादरून जमिनीवर पडले, आणि मग पडलेल्या असुरांना तिने खाऊन टाकलं.
शिवदूती के प्रचंड अट्टहास से असुर बेहाल होकर धरती पर गिर पड़े, और फिर गिरे हुए उन असुरों को वे खा गईं।
Shaken by Shivaduti's fierce, booming laughter, the asuras fell to the ground, and then she devoured them where they lay.
इति मातृगणं क्रुद्धं मर्दयन्तं महासुरान्।
दृष्ट्वाभ्युपायैर्विविधैर्नेशुर्देवारिसैनिकाः॥
iti mātṛgaṇaṃ kruddhaṃ mardayantaṃ mahāsurān |
dṛṣṭvābhyupāyairvividhairneśurdevārisainikāḥ ||
अशा रीतीने रागावलेल्या मातृकांचा समूह वेगवेगळ्या उपायांनी महाअसुरांना चिरडत आहे, हे पाहून देवशत्रूंचे सैनिक पळून गेले.
इस तरह क्रोधित मातृकाओं का समूह तरह-तरह के उपायों से महाअसुरों को कुचल रहा है, यह देखकर देवताओं के शत्रुओं के सैनिक भाग खड़े हुए।
Seeing the angry band of Mothers crushing the great asuras by every means, the soldiers of the gods' enemies took flight.
पलायनपरान् दृष्ट्वा दैत्यान् मातृगणार्दितान्।
योद्धुमभ्याययौ क्रुद्धो रक्तबीजो महासुरः॥
palāyanaparān dṛṣṭvā daityān mātṛgaṇārditān |
yoddhumabhyāyayau kruddho raktabījo mahāsuraḥ ||
मातृकांनी त्रस्त केलेले दैत्य पळून जात आहेत हे पाहून महाअसुर रक्तबीज संतापून लढायला पुढे आला.
मातृकाओं से पीड़ित दैत्यों को भागते देखकर महाअसुर रक्तबीज क्रोध में भरकर लड़ने आगे आया।
When the great asura Raktabija saw the daityas fleeing, harried by the Mothers, he came forward in anger to fight.
रक्तबिन्दुर्यदा भूमौ पतत्यस्य शरीरतः।
समुत्पतति मेदिन्यां तत्प्रमाणस्तदासुरः॥
raktabinduryadā bhūmau patatyasya śarīrataḥ |
samutpatati medinyāṃ tatpramāṇastadāsuraḥ ||
त्याच्या शरीरातून रक्ताचा एक थेंब जमिनीवर पडला, की त्याच्याच आकाराचा एक असुर जमिनीतून उठून उभा राहत असे.
जब उसके शरीर से रक्त की एक बूँद धरती पर गिरती, तब उसी के आकार का एक असुर धरती से उठ खड़ा होता था।
Whenever a drop of blood fell from his body to the ground, an asura of his own size sprang up from the earth.
युयुधे स गदापाणिरिन्द्रशक्त्या महासुरः।
ततश्चैन्द्री स्ववज्रेण रक्तबीजमताडयत्॥
yuyudhe sa gadāpāṇirindraśaktyā mahāsuraḥ |
tataścaindrī svavajreṇa raktabījamatāḍayat ||
हातात गदा घेऊन तो महाअसुर इंद्राच्या शक्तीशी, ऐंद्रीशी, लढू लागला. तेव्हा ऐंद्रीने आपल्या वज्राने रक्तबीजावर प्रहार केला.
हाथ में गदा लिए वह महाअसुर इंद्र की शक्ति ऐंद्री से लड़ने लगा। तब ऐंद्री ने अपने वज्र से रक्तबीज पर प्रहार किया।
Mace in hand, the great asura fought with Aindri, the śakti of Indra. Then Aindri struck Raktabija with her thunderbolt.
कुलिशेनाहतस्याशु बहु सुस्राव शोणितम्।
समुत्तस्थुस्ततो योधास्तद्रूपास्तत्पराक्रमाः॥
kuliśenāhatasyāśu bahu susrāva śoṇitam |
samuttasthustato yodhāstadrūpāstatparākramāḥ ||
वज्राचा घाव बसताच त्याच्या शरीरातून भरपूर रक्त वाहू लागलं. त्यातून त्याच्यासारखेच दिसणारे आणि त्याच्याइतकेच पराक्रमी योद्धे उभे राहिले.
वज्र की चोट लगते ही उसके शरीर से बहुत-सा रक्त बह निकला। उससे उसी जैसे रूप और उसी जैसे पराक्रम वाले योद्धा उठ खड़े हुए।
Struck by the thunderbolt, he bled heavily at once. From that blood rose warriors who looked like him and fought as fiercely as he did.
यावन्तः पतितास्तस्य शरीराद्रक्तबिन्दवः।
तावन्तः पुरुषा जातास्तद्वीर्यबलविक्रमाः॥
yāvantaḥ patitāstasya śarīrādraktabindavaḥ |
tāvantaḥ puruṣā jātāstadvīryabalavikramāḥ ||
त्याच्या शरीरातून जितके रक्ताचे थेंब पडले, तितके पुरुष जन्मले. त्यांचं वीर्य, बळ आणि पराक्रम त्याच्यासारखंच होतं.
उसके शरीर से रक्त की जितनी बूँदें गिरीं, उतने ही पुरुष पैदा हो गए। उनका वीर्य, बल और पराक्रम उसी के समान था।
As many drops of blood fell from his body, so many men were born, each with his vigour, strength and courage.
ते चापि युयुधुस्तत्र पुरुषा रक्तसम्भवाः।
समं मातृभिरत्युग्रशस्त्रपातातिभीषणम्॥
te cāpi yuyudhustatra puruṣā raktasambhavāḥ |
samaṃ mātṛbhiratyugraśastrapātātibhīṣaṇam ||
रक्तातून जन्मलेले ते पुरुषही तिथे मातृकांशी लढू लागले. अतिशय उग्र शस्त्रांच्या प्रहारांमुळे ते युद्ध फारच भीषण झालं.
रक्त से जन्मे वे पुरुष भी वहाँ मातृकाओं से लड़ने लगे। अत्यंत उग्र शस्त्रों के प्रहारों से वह युद्ध बहुत भयानक हो गया।
Those men born of blood fought the Mothers there too, and the battle grew terrible with the clash of savage weapons.
पुनश्च वज्रपातेन क्षतमस्य शिरो यदा।
ववाह रक्तं पुरुषास्ततो जाताः सहस्रशः॥
punaśca vajrapātena kṣatamasya śiro yadā |
vavāha raktaṃ puruṣāstato jātāḥ sahasraśaḥ ||
पुन्हा वज्राच्या प्रहाराने त्याच्या डोक्याला जखम झाली आणि रक्त वाहू लागलं, तेव्हा त्यातून हजारो पुरुष जन्मले.
फिर जब वज्र के प्रहार से उसका सिर घायल हुआ और रक्त बहने लगा, तब उससे हज़ारों पुरुष पैदा हो गए।
When the thunderbolt struck again and wounded his head, blood poured out, and from it thousands of men were born.
वैष्णवी समरे चैनं चक्रेणाभिजघान ह।
गदया ताडयामास ऐन्द्री तमसुरेश्वरम्॥
vaiṣṇavī samare cainaṃ cakreṇābhijaghāna ha |
gadayā tāḍayāmāsa aindrī tamasureśvaram ||
वैष्णवीने युद्धात त्याच्यावर चक्राने प्रहार केला, आणि ऐंद्रीने त्या असुरराजाला गदेने मारलं.
वैष्णवी ने युद्ध में उस पर चक्र से प्रहार किया, और ऐंद्री ने उस असुरराज को गदा से मारा।
In the battle Vaishnavi struck him with her discus, and Aindri beat that lord of asuras with a mace.
वैष्णवीचक्रभिन्नस्य रुधिरस्रावसम्भवैः।
सहस्रशो जगद्व्याप्तं तत्प्रमाणैर्महासुरैः॥
vaiṣṇavīcakrabhinnasya rudhirasrāvasambhavaiḥ |
sahasraśo jagadvyāptaṃ tatpramāṇairmahāsuraiḥ ||
वैष्णवीच्या चक्राने तो चिरला गेला, आणि वाहणाऱ्या रक्तातून त्याच्याच आकाराचे हजारो महाअसुर जन्मले. त्यांनी सगळं जग व्यापून टाकलं.
वैष्णवी के चक्र से कटे उसके बहते रक्त से उसी के आकार के हज़ारों महाअसुर पैदा हुए, और उनसे सारा जगत भर गया।
Cut open by Vaishnavi's discus, he bled, and from the flowing blood thousands of great asuras of his size were born, until they filled the world.
शक्त्या जघान कौमारी वाराही च तथासिना।
माहेश्वरी त्रिशूलेन रक्तबीजं महासुरम्॥
śaktyā jaghāna kaumārī vārāhī ca tathāsinā |
māheśvarī triśūlena raktabījaṃ mahāsuram ||
कौमारीने शक्ती नावाच्या भाल्याने, वाराहीने तलवारीने आणि माहेश्वरीने त्रिशूळाने महाअसुर रक्तबीजावर प्रहार केले.
कौमारी ने शक्ति नामक भाले से, वाराही ने तलवार से और माहेश्वरी ने त्रिशूल से महाअसुर रक्तबीज पर प्रहार किए।
Kaumari struck the great asura Raktabija with her spear, Varahi with a sword and Maheshvari with her trident.
स चापि गदया दैत्यः सर्वा एवाहनत् पृथक्।
मातॄः कोपसमाविष्टो रक्तबीजो महासुरः॥
sa cāpi gadayā daityaḥ sarvā evāhanat pṛthak |
mātṝḥ kopasamāviṣṭo raktabījo mahāsuraḥ ||
रागाने भरलेल्या त्या दैत्याने, महाअसुर रक्तबीजाने, सगळ्या मातृकांवर एकेक करून गदेचे प्रहार केले.
क्रोध से भरे उस दैत्य, महाअसुर रक्तबीज, ने सभी मातृकाओं पर एक-एक करके गदा से प्रहार किए।
Raktabija, the great asura, filled with rage, struck each of the Mothers in turn with his mace.
तस्याहतस्य बहुधा शक्तिशूलादिभिर्भुवि।
पपात यो वै रक्तौघस्तेनासञ्छतशोऽसुराः॥
tasyāhatasya bahudhā śaktiśūlādibhirbhuvi |
papāta yo vai raktaughastenāsañchataśo'surāḥ ||
शक्ती, त्रिशूळ आणि इतर शस्त्रांनी त्याच्यावर अनेक वेळा घाव बसले. त्याच्या अंगातून जमिनीवर जो रक्ताचा लोट पडला, त्यातून शेकडो असुर निर्माण झाले.
शक्ति, शूल और दूसरे शस्त्रों से उस पर कई बार चोट हुई। उसके शरीर से धरती पर जो रक्त की धारा गिरी, उससे सैकड़ों असुर पैदा हो गए।
He was wounded again and again by spears, tridents and other weapons. From the stream of blood that fell from him to the ground, asuras came into being by the hundred.
तैश्चासुरासृक्सम्भूतैरसुरैः सकलं जगत्।
व्याप्तमासीत्ततो देवा भयमाजग्मुरुत्तमम्॥
taiścāsurāsṛksambhūtairasuraiḥ sakalaṃ jagat |
vyāptamāsīttato devā bhayamājagmuruttamam ||
त्या असुराच्या रक्तातून जन्मलेल्या असुरांनी सगळं जग व्यापलं. तेव्हा देव अतिशय घाबरले.
उस असुर के रक्त से जन्मे असुरों से सारा जगत भर गया। तब देवता बहुत डर गए।
The whole world was overrun by the asuras born of that asura's blood, and the gods were seized by the deepest fear.
तान् विषण्णान् सुरान् दृष्ट्वा चण्डिका प्राहसत्वरा।
उवाच कालीं चामुण्डे विस्तीर्णं वदनं कुरु॥
tān viṣaṇṇān surān dṛṣṭvā caṇḍikā prāhasatvarā |
uvāca kālīṃ cāmuṇḍe vistīrṇaṃ vadanaṃ kuru ||
देव खचून गेलेले पाहून चंडिका लगेच बोलली. ती कालीला म्हणाली, “चामुंडे, तुझं तोंड खूप मोठं उघड.
देवताओं को उदास देखकर चंडिका तुरंत बोलीं। उन्होंने काली से कहा, “चामुंडे, अपना मुँह ख़ूब चौड़ा खोलो।
Seeing the gods in despair, Chandika spoke at once. She said to Kali, “Chamunda, open your mouth wide.
मच्छस्त्रपातसम्भूतान् रक्तबिन्दून्महासुरान्।
रक्तबिन्दोः प्रतीच्छ त्वं वक्त्रेणानेन वेगिना॥
macchastrapātasambhūtān raktabindūnmahāsurān |
raktabindoḥ pratīccha tvaṃ vaktreṇānena veginā ||
माझ्या शस्त्रांच्या प्रहाराने रक्तबीजाच्या शरीरातून रक्ताचे थेंब पडतात, आणि त्यांतून महाअसुर जन्मतात. ते सगळे तू या वेगवान तोंडाने झेल.
मेरे शस्त्रों के प्रहार से रक्तबीज के शरीर से रक्त की बूँदें गिरती हैं, और उनसे महाअसुर पैदा होते हैं। उन सबको तुम अपने इस फुर्तीले मुँह से लपक लो।
When my weapons strike Raktabija, drops of blood fall from him, and great asuras spring from them. Catch them all in that quick mouth of yours.
भक्षयन्ती चर रणे तदुत्पन्नान्महासुरान्।
एवमेष क्षयं दैत्यः क्षीणरक्तो गमिष्यति॥
bhakṣayantī cara raṇe tadutpannānmahāsurān |
evameṣa kṣayaṃ daityaḥ kṣīṇarakto gamiṣyati ||
त्यातून जन्मणाऱ्या महाअसुरांना खात खात रणांगणात फिर. असं केलं की याचं रक्त संपेल आणि हा दैत्य नष्ट होईल.
उनसे पैदा होने वाले महाअसुरों को खाती हुई रणभूमि में घूमो। ऐसा करने से इसका रक्त समाप्त हो जाएगा और यह दैत्य नष्ट हो जाएगा।
Range over the battlefield devouring the great asuras that rise from it. That way, this daitya will run out of blood and perish.
भक्ष्यमाणास्त्वया चोग्रा न चोत्पत्स्यन्ति चापरे।
इत्युक्त्वा तां ततो देवी शूलेनाभिजघान तम्॥
bhakṣyamāṇāstvayā cogrā na cotpatsyanti cāpare |
ityuktvā tāṃ tato devī śūlenābhijaghāna tam ||
तू त्या उग्र असुरांना खात राहिलीस, तर आणखी नवे असुर जन्मणार नाहीत.” कालीला असं सांगून देवीने रक्तबीजावर त्रिशूळाने प्रहार केला.
जब तुम उन उग्र असुरों को खाती रहोगी, तो और नए असुर पैदा नहीं होंगे।” काली से ऐसा कहकर देवी ने रक्तबीज पर शूल से प्रहार किया।
As you eat those fierce ones, no more will be born.” Having said this to Kali, the Devi struck Raktabija with her trident.
मुखेन काली जगृहे रक्तबीजस्य शोणितम्।
ततोऽसावाजघानाथ गदया तत्र चण्डिकाम्॥
mukhena kālī jagṛhe raktabījasya śoṇitam |
tato'sāvājaghānātha gadayā tatra caṇḍikām ||
कालीने रक्तबीजाचं रक्त तोंडात झेललं. तेव्हा त्याने तिथे चंडिकेवर गदेने प्रहार केला.
काली ने रक्तबीज का रक्त अपने मुँह में ले लिया। तब उसने वहाँ चंडिका पर गदा से प्रहार किया।
Kali caught Raktabija's blood in her mouth. Then he struck Chandika there with his mace.
न चास्या वेदनां चक्रे गदापातोऽल्पिकामपि।
तस्याहतस्य देहात्तु बहु सुस्राव शोणितम्॥
na cāsyā vedanāṃ cakre gadāpāto'lpikāmapi |
tasyāhatasya dehāttu bahu susrāva śoṇitam ||
पण गदेच्या प्रहाराने देवीला थोडीसुद्धा वेदना झाली नाही. मात्र घायाळ झालेल्या रक्तबीजाच्या शरीरातून खूप रक्त वाहू लागलं.
पर गदा की चोट से देवी को ज़रा-सी भी पीड़ा नहीं हुई। उधर घायल रक्तबीज के शरीर से बहुत-सा रक्त बहने लगा।
The blow of the mace did not cause her the slightest pain. But from Raktabija's wounded body a great deal of blood poured out.
यतस्ततस्तद्वक्त्रेण चामुण्डा सम्प्रतीच्छति।
मुखे समुद्गता येऽस्या रक्तपातान्महासुराः॥
yatastatastadvaktreṇa cāmuṇḍā sampratīcchati |
mukhe samudgatā ye'syā raktapātānmahāsurāḥ ||
ते रक्त जिथून जिथून वाहत होतं, तिथून चामुंडा ते तोंडात झेलत होती. त्या रक्तातून तिच्या तोंडातच जे महाअसुर उपजले…
वह रक्त जहाँ-जहाँ से बहता, वहीं से चामुंडा उसे मुँह में ले लेती थीं। उस रक्त के गिरने से उनके मुँह में ही जो महाअसुर पैदा हुए…
Wherever the blood flowed from, Chamunda caught it in her mouth. The great asuras who sprang up from that blood inside her mouth…
तांश्चखादाथ चामुण्डा पपौ तस्य च शोणितम्।
देवी शूलेन वज्रेण बाणैरसिभिर्ऋष्टिभिः॥
tāṃścakhādātha cāmuṇḍā papau tasya ca śoṇitam |
devī śūlena vajreṇa bāṇairasibhirṛṣṭibhiḥ ||
…त्यांना चामुंडा खाऊन टाकत होती, आणि त्याचं रक्तही पीत होती. मग देवीने त्रिशूळ, वज्र, बाण, तलवारी आणि ऋष्टी यांनी…
…उन्हें चामुंडा खा गईं, और उन्होंने उसका रक्त पी लिया। फिर देवी ने शूल, वज्र, बाणों, तलवारों और ऋष्टियों से…
…Chamunda devoured, and she drank his blood. Then with trident, thunderbolt, arrows, swords and double-edged blades, the Devi…
जघान रक्तबीजं तं चामुण्डापीतशोणितम्।
स पपात महीपृष्ठे शस्त्रसङ्घसमाहतः॥
jaghāna raktabījaṃ taṃ cāmuṇḍāpītaśoṇitam |
sa papāta mahīpṛṣṭhe śastrasaṅghasamāhataḥ ||
…ज्याचं रक्त चामुंडेने पिऊन टाकलं होतं, त्या रक्तबीजाला मारलं. शस्त्रांच्या माऱ्याने घायाळ होऊन तो जमिनीवर कोसळला.
…उस रक्तबीज को मारा, जिसका रक्त चामुंडा पी चुकी थीं। शस्त्रों की बौछार से आहत होकर वह धरती पर गिर पड़ा।
…struck down Raktabija, whose blood Chamunda had drunk. Battered by a host of weapons, he fell to the ground.
नीरक्तश्च महीपाल रक्तबीजो महासुरः।
ततस्ते हर्षमतुलमवापुस्त्रिदशा नृप॥
nīraktaśca mahīpāla raktabījo mahāsuraḥ |
tataste harṣamatulamavāpustridaśā nṛpa ||
हे पृथ्वीपालक राजा, महाअसुर रक्तबीज रक्तहीन होऊन पडला. हे राजा, तेव्हा देवांना अपार आनंद झाला.
हे पृथ्वीपाल, महाअसुर रक्तबीज रक्तहीन होकर गिर पड़ा। हे राजन्, तब देवताओं को अपार आनंद हुआ।
Drained of blood, O protector of the earth, the great asura Raktabija lay fallen. Then, O king, the gods felt a joy beyond measure.
तेषां मातृगणो जातो ननर्तासृङ्मदोद्धतः॥ ॐ॥
teṣāṃ mātṛgaṇo jāto nanartāsṛṅmadoddhataḥ || oṃ ||
आणि देवांपासून प्रकट झालेल्या मातृकांचा समूह रक्ताच्या धुंदीत बेभान होऊन नाचू लागला. ॐ.
और देवताओं से प्रकट हुआ मातृकाओं का समूह रक्त के मद में मतवाला होकर नाचने लगा। ॐ।
And the band of Mothers who had come forth from the gods danced, wild with the intoxication of blood. Om.
॥ इति श्रीमार्कण्डेयपुराणे सावर्णिके मन्वन्तरे देवीमाहात्म्ये रक्तबीजवधो नामाष्टमोऽध्यायः॥
|| iti śrīmārkaṇḍeyapurāṇe sāvarṇike manvantare devīmāhātmye raktabījavadho nāmāṣṭamo'dhyāyaḥ ||
श्रीमार्कंडेय पुराणात, सावर्णिक मन्वंतराच्या कथेत, देवीमाहात्म्यातला ‘रक्तबीजाचा वध’ नावाचा आठवा अध्याय इथे पूर्ण झाला.
श्रीमार्कंडेय पुराण में, सावर्णिक मन्वंतर की कथा में, देवीमाहात्म्य का ‘रक्तबीज का वध’ नामक आठवाँ अध्याय यहाँ पूरा हुआ।
Here ends the eighth chapter, called ‘The Slaying of Raktabija’, of the Devi Mahatmya, in the account of the Savarni Manvantara in the Shri Markandeya Purana.