Pradip TambeFounder · Mydigitcard Business Solutions

लोड होतंय

ग्रंथ: श्रीदुर्गासप्तशती

अर्गलास्तोत्रम्

Argala Stotram

सप्तशतीआधी म्हणायचं देवीच्या वंदनेचं स्तोत्र

29 श्लोक ऑडिओ नंतर जोडला जाईल

या स्तोत्राबद्दल

अर्गलास्तोत्र हे दुर्गा सप्तशतीच्या आधी म्हटलं जाणारं दुसरं स्तोत्र आहे. परंपरेनुसार क्रम असा: आधी देवीकवच, मग अर्गला, मग कीलक आणि त्यानंतर सप्तशतीचे तेरा अध्याय. ‘अर्गला’ म्हणजे दाराचा अडसर किंवा कडी. या नावाचा अर्थ परंपरेत वेगवेगळ्या प्रकारे सांगितला जातो. हे स्तोत्र मार्कंडेय पुराणातील देवीमाहात्म्याचा भाग नाही; ते पाठाचं अंग म्हणून छापलं जातं. इथला संस्कृत पाठ गीता प्रेस, गोरखपूर यांच्या श्रीदुर्गासप्तशती आवृत्तीनुसार आहे.

रचना

  • विनियोग: ऋषी विष्णू, देवता महालक्ष्मी.
  • श्लोक १–२: देवीच्या नावांनी नमस्कार आणि जयजयकार.
  • श्लोक ३–२३: प्रत्येक श्लोकाच्या पहिल्या ओळीत देवीचं एखादं कृत्य किंवा गुण, आणि दुसऱ्या ओळीत एकच धृपद: ‘रूपं देहि जयं देहि यशो देहि द्विषो जहि’.
  • श्लोक २४: मनाशी जुळणाऱ्या, चांगल्या कुळातल्या पत्नीसाठी प्रार्थना.
  • श्लोक २५: हे स्तोत्र म्हणून मग सप्तशतीचा पाठ करावा, असं सांगणारा श्लोक.

धृपदातल्या ‘रूप’ शब्दाचा अर्थ काही जण बाह्य सौंदर्य असा घेतात, तर काही जण देवीचं स्वरूप जाणण्याची कृपा असा. इथे शब्दशः ‘रूप’ ठेवला आहे.

पहिल्यांदा पाठ करताना

धृपद एकच असल्याने लय पटकन बसते, पण घाईत शब्द गिळले जातात. प्रत्येक ओळ पूर्ण म्हणा. मधुकैटभविद्राविविधातृवरदे हा लांब शब्द तोडून समजून घ्या: मधुकैटभ-विद्रावि-विधातृ-वरदे. द्विषो जहि मध्ये ‘द्वि’ जोडाक्षर आहे आणि ‘जहि’ असं स्पष्ट म्हणा. निघृष्ट मधला ‘ऋ’ आणि दोर्दण्ड मधला ‘र्द’ सावकाश उच्चारा.

इथला अर्थ आमच्या टीमने मूळ संस्कृतवरून लिहिला आहे. विद्वानांकडून त्याची तपासणी झाली आहे की नाही, ते या पानावर दाखवलं आहे.

ॐ अस्य श्रीअर्गलास्तोत्रमन्त्रस्य विष्णुर्ऋषिः, अनुष्टुप् छन्दः, श्रीमहालक्ष्मीर्देवता, श्रीजगदम्बाप्रीतये सप्तशतीपाठाङ्गत्वेन जपे विनियोगः।

oṃ asya śrīargalāstotramantrasya viṣṇurṛṣiḥ, anuṣṭup chandaḥ, śrīmahālakṣmīrdevatā, śrījagadambāprītaye saptaśatīpāṭhāṅgatvena jape viniyogaḥ |

विनियोग: या अर्गलास्तोत्ररूपी मंत्राचे ऋषी विष्णू आहेत, छंद अनुष्टुप आहे आणि देवता श्रीमहालक्ष्मी आहे. जगदंबेच्या प्रसन्नतेसाठी, सप्तशतीपाठाचा एक भाग म्हणून हा जप करत आहोत, असं या ओळीत सांगितलं आहे.

ॐ नमश्चण्डिकायै॥

oṃ namaścaṇḍikāyai ||

ॐ. चंडिकेला नमस्कार.

मार्कण्डेय उवाच

mārkaṇḍeya uvāca

मार्कंडेय म्हणाले —

ॐ जयन्ती मङ्गला काली भद्रकाली कपालिनी। दुर्गा क्षमा शिवा धात्री स्वाहा स्वधा नमोऽस्तु ते॥

oṃ jayantī maṅgalā kālī bhadrakālī kapālinī | durgā kṣamā śivā dhātrī svāhā svadhā namo'stu te ||

ॐ. हे देवी, तू जयंती (सदा विजयी), मंगला (मंगल करणारी), काली, भद्रकाली, कपालिनी (कपाल धारण करणारी), दुर्गा, क्षमा, शिवा (कल्याणमयी), धात्री (सगळ्यांना धारण करणारी), स्वाहा आणि स्वधा आहेस. तुला नमस्कार असो.

जय त्वं देवि चामुण्डे जय भूतार्तिहारिणि। जय सर्वगते देवि कालरात्रि नमोऽस्तु ते॥

jaya tvaṃ devi cāmuṇḍe jaya bhūtārtihāriṇi | jaya sarvagate devi kālarātri namo'stu te ||

हे देवी चामुंडे, तुझा जय असो. प्राण्यांचं दुःख दूर करणारी, तुझा जय असो. सर्वत्र असलेल्या देवी, तुझा जय असो. हे कालरात्री, तुला नमस्कार असो.

मधुकैटभविद्राविविधातृवरदे नमः। रूपं देहि जयं देहि यशो देहि द्विषो जहि॥

madhukaiṭabhavidrāvividhātṛvarade namaḥ | rūpaṃ dehi jayaṃ dehi yaśo dehi dviṣo jahi ||

मधू आणि कैटभ यांचा पाडाव करणारी आणि ब्रह्मदेवांना वर देणारी, तुला नमस्कार. रूप दे, जय दे, यश दे आणि शत्रूंचा नाश कर.

महिषासुरनिर्णाशि भक्तानां सुखदे नमः। रूपं देहि जयं देहि यशो देहि द्विषो जहि॥

mahiṣāsuranirṇāśi bhaktānāṃ sukhade namaḥ | rūpaṃ dehi jayaṃ dehi yaśo dehi dviṣo jahi ||

महिषासुराचा संहार करणारी आणि भक्तांना सुख देणारी, तुला नमस्कार. रूप दे, जय दे, यश दे आणि शत्रूंचा नाश कर.

रक्तबीजवधे देवि चण्डमुण्डविनाशिनि। रूपं देहि जयं देहि यशो देहि द्विषो जहि॥

raktabījavadhe devi caṇḍamuṇḍavināśini | rūpaṃ dehi jayaṃ dehi yaśo dehi dviṣo jahi ||

हे देवी, तू रक्तबीजाचा वध केलास आणि चंड-मुंडांचा नाश केलास. रूप दे, जय दे, यश दे आणि शत्रूंचा नाश कर.

शुम्भस्यैव निशुम्भस्य धूम्राक्षस्य च मर्दिनि। रूपं देहि जयं देहि यशो देहि द्विषो जहि॥

śumbhasyaiva niśumbhasya dhūmrākṣasya ca mardini | rūpaṃ dehi jayaṃ dehi yaśo dehi dviṣo jahi ||

शुंभ, निशुंभ आणि धूम्राक्ष यांचं मर्दन करणाऱ्या देवी, रूप दे, जय दे, यश दे आणि शत्रूंचा नाश कर.

वन्दिताङ्घ्रियुगे देवि सर्वसौभाग्यदायिनि। रूपं देहि जयं देहि यशो देहि द्विषो जहि॥

vanditāṅghriyuge devi sarvasaubhāgyadāyini | rūpaṃ dehi jayaṃ dehi yaśo dehi dviṣo jahi ||

हे देवी, सगळे जण तुझ्या दोन्ही चरणांना वंदन करतात. तू सर्व प्रकारचं सौभाग्य देतेस. रूप दे, जय दे, यश दे आणि शत्रूंचा नाश कर.

अचिन्त्यरूपचरिते सर्वशत्रुविनाशिनि। रूपं देहि जयं देहि यशो देहि द्विषो जहि॥

acintyarūpacarite sarvaśatruvināśini | rūpaṃ dehi jayaṃ dehi yaśo dehi dviṣo jahi ||

तुझं रूप आणि तुझं चरित्र विचारांच्या पलीकडचं आहे. तू सगळ्या शत्रूंचा नाश करतेस. रूप दे, जय दे, यश दे आणि शत्रूंचा नाश कर.

नतेभ्यः सर्वदा भक्त्या चण्डिके दुरितापहे। रूपं देहि जयं देहि यशो देहि द्विषो जहि॥

natebhyaḥ sarvadā bhaktyā caṇḍike duritāpahe | rūpaṃ dehi jayaṃ dehi yaśo dehi dviṣo jahi ||

हे पापांचा नाश करणाऱ्या चंडिके, जे भक्तीने तुला नेहमी नमस्कार करतात, त्यांना रूप दे, जय दे, यश दे आणि शत्रूंचा नाश कर.

स्तुवद्भ्यो भक्तिपूर्वं त्वां चण्डिके व्याधिनाशिनि। रूपं देहि जयं देहि यशो देहि द्विषो जहि॥

stuvadbhyo bhaktipūrvaṃ tvāṃ caṇḍike vyādhināśini | rūpaṃ dehi jayaṃ dehi yaśo dehi dviṣo jahi ||

हे रोगांचा नाश करणाऱ्या चंडिके, जे भक्तिभावाने तुझी स्तुती करतात, त्यांना रूप दे, जय दे, यश दे आणि शत्रूंचा नाश कर.

चण्डिके सततं ये त्वामर्चयन्तीह भक्तितः। रूपं देहि जयं देहि यशो देहि द्विषो जहि॥

caṇḍike satataṃ ye tvāmarcayantīha bhaktitaḥ | rūpaṃ dehi jayaṃ dehi yaśo dehi dviṣo jahi ||

हे चंडिके, या जगात जे सतत भक्तीने तुझी पूजा करतात, त्यांना रूप दे, जय दे, यश दे आणि शत्रूंचा नाश कर.

देहि सौभाग्यमारोग्यं देहि मे परमं सुखम्। रूपं देहि जयं देहि यशो देहि द्विषो जहि॥

dehi saubhāgyamārogyaṃ dehi me paramaṃ sukham | rūpaṃ dehi jayaṃ dehi yaśo dehi dviṣo jahi ||

मला सौभाग्य आणि आरोग्य दे. मला परम सुख दे. रूप दे, जय दे, यश दे आणि शत्रूंचा नाश कर.

विधेहि द्विषतां नाशं विधेहि बलमुच्चकैः। रूपं देहि जयं देहि यशो देहि द्विषो जहि॥

vidhehi dviṣatāṃ nāśaṃ vidhehi balamuccakaiḥ | rūpaṃ dehi jayaṃ dehi yaśo dehi dviṣo jahi ||

शत्रूंचा नाश कर. मोठं बळ दे. रूप दे, जय दे, यश दे आणि शत्रूंचा नाश कर.

विधेहि देवि कल्याणं विधेहि परमां श्रियम्। रूपं देहि जयं देहि यशो देहि द्विषो जहि॥

vidhehi devi kalyāṇaṃ vidhehi paramāṃ śriyam | rūpaṃ dehi jayaṃ dehi yaśo dehi dviṣo jahi ||

हे देवी, कल्याण कर आणि परम लक्ष्मी दे. रूप दे, जय दे, यश दे आणि शत्रूंचा नाश कर.

सुरासुरशिरोरत्ननिघृष्टचरणेऽम्बिके। रूपं देहि जयं देहि यशो देहि द्विषो जहि॥

surāsuraśiroratnanighṛṣṭacaraṇe'mbike | rūpaṃ dehi jayaṃ dehi yaśo dehi dviṣo jahi ||

हे अंबिके, देव आणि असुर नमस्कार करतात तेव्हा त्यांच्या मुकुटांतली रत्नं तुझ्या चरणांना घासतात. रूप दे, जय दे, यश दे आणि शत्रूंचा नाश कर.

विद्यावन्तं यशस्वन्तं लक्ष्मीवन्तं जनं कुरु। रूपं देहि जयं देहि यशो देहि द्विषो जहि॥

vidyāvantaṃ yaśasvantaṃ lakṣmīvantaṃ janaṃ kuru | rūpaṃ dehi jayaṃ dehi yaśo dehi dviṣo jahi ||

तुझ्या भक्ताला विद्यावान, कीर्तिमान आणि लक्ष्मीवान कर. रूप दे, जय दे, यश दे आणि शत्रूंचा नाश कर.

प्रचण्डदैत्यदर्पघ्ने चण्डिके प्रणताय मे। रूपं देहि जयं देहि यशो देहि द्विषो जहि॥

pracaṇḍadaityadarpaghne caṇḍike praṇatāya me | rūpaṃ dehi jayaṃ dehi yaśo dehi dviṣo jahi ||

हे प्रचंड दैत्यांचा गर्व मोडणाऱ्या चंडिके, तुझ्यापुढे नम्र झालेल्या मला रूप दे, जय दे, यश दे आणि शत्रूंचा नाश कर.

चतुर्भुजे चतुर्वक्त्रसंस्तुते परमेश्वरि। रूपं देहि जयं देहि यशो देहि द्विषो जहि॥

caturbhuje caturvaktrasaṃstute parameśvari | rūpaṃ dehi jayaṃ dehi yaśo dehi dviṣo jahi ||

हे चतुर्भुज परमेश्वरी, चार मुखांच्या ब्रह्मदेवांनी तुझी स्तुती केली आहे. रूप दे, जय दे, यश दे आणि शत्रूंचा नाश कर.

कृष्णेन संस्तुते देवि शश्वद्भक्त्या सदाम्बिके। रूपं देहि जयं देहि यशो देहि द्विषो जहि॥

kṛṣṇena saṃstute devi śaśvadbhaktyā sadāmbike | rūpaṃ dehi jayaṃ dehi yaśo dehi dviṣo jahi ||

हे देवी, हे अंबिके, श्रीकृष्णाने सदैव भक्तीने तुझी स्तुती केली आहे. रूप दे, जय दे, यश दे आणि शत्रूंचा नाश कर.

हिमाचलसुतानाथसंस्तुते परमेश्वरि। रूपं देहि जयं देहि यशो देहि द्विषो जहि॥

himācalasutānāthasaṃstute parameśvari | rūpaṃ dehi jayaṃ dehi yaśo dehi dviṣo jahi ||

हे परमेश्वरी, हिमालयकन्येचे पती शिव तुझी स्तुती करतात. रूप दे, जय दे, यश दे आणि शत्रूंचा नाश कर.

इन्द्राणीपतिसद्भावपूजिते परमेश्वरि। रूपं देहि जयं देहि यशो देहि द्विषो जहि॥

indrāṇīpatisadbhāvapūjite parameśvari | rūpaṃ dehi jayaṃ dehi yaśo dehi dviṣo jahi ||

हे परमेश्वरी, इंद्राणीचे पती इंद्र मनापासून तुझी पूजा करतात. रूप दे, जय दे, यश दे आणि शत्रूंचा नाश कर.

देवि प्रचण्डदोर्दण्डदैत्यदर्पविनाशिनि। रूपं देहि जयं देहि यशो देहि द्विषो जहि॥

devi pracaṇḍadordaṇḍadaityadarpavināśini | rūpaṃ dehi jayaṃ dehi yaśo dehi dviṣo jahi ||

हे देवी, प्रचंड बाहुबळ असलेल्या दैत्यांचा गर्व तू नष्ट करतेस. रूप दे, जय दे, यश दे आणि शत्रूंचा नाश कर.

देवि भक्तजनोद्दामदत्तानन्दोदयेऽम्बिके। रूपं देहि जयं देहि यशो देहि द्विषो जहि॥

devi bhaktajanoddāmadattānandodaye'mbike | rūpaṃ dehi jayaṃ dehi yaśo dehi dviṣo jahi ||

हे देवी, हे अंबिके, तुझ्या प्रकट होण्याने भक्तांना भरभरून आनंद मिळतो. रूप दे, जय दे, यश दे आणि शत्रूंचा नाश कर.

पत्नीं मनोरमां देहि मनोवृत्तानुसारिणीम्। तारिणीं दुर्गसंसारसागरस्य कुलोद्भवाम्॥

patnīṃ manoramāṃ dehi manovṛttānusāriṇīm | tāriṇīṃ durgasaṃsārasāgarasya kulodbhavām ||

मला मनोहर पत्नी दे. ती माझ्या मनाप्रमाणे साथ देणारी असावी, या कठीण संसारसागरातून तारून नेणारी असावी आणि चांगल्या कुळात जन्मलेली असावी.

इदं स्तोत्रं पठित्वा तु महास्तोत्रं पठेन्नरः। स तु सप्तशतीसंख्यावरमाप्नोति सम्पदाम्॥ ॐ॥

idaṃ stotraṃ paṭhitvā tu mahāstotraṃ paṭhennaraḥ | sa tu saptaśatīsaṃkhyāvaramāpnoti sampadām || oṃ ||

हे स्तोत्र म्हटल्यावर माणसाने महास्तोत्राचा, म्हणजे सप्तशतीचा, पाठ करावा. तो सप्तशतीच्या सातशे संख्येला साजेशी उत्तम संपदा मिळवतो. ॐ.

इति देव्या अर्गलास्तोत्रं सम्पूर्णम्।

iti devyā argalāstotraṃ sampūrṇam |

इथे देवीचं अर्गलास्तोत्र पूर्ण झालं.