Pradip TambeFounder · Mydigitcard Business Solutions

लोड होतंय

ग्रंथ: श्रीदुर्गासप्तशती

देवीकवचम्

Devi Kavacham

दुर्गा सप्तशतीआधी म्हणायचं देवीचं रक्षाकवच

61 श्लोक ऑडिओ नंतर जोडला जाईल

या स्तोत्राबद्दल

देवीकवच हे दुर्गा सप्तशतीच्या पाठाआधी म्हटलं जाणारं पहिलं स्तोत्र आहे. कवच म्हणजे चिलखत. यात देवीची वेगवेगळी रूपं दिशांचं, शरीराच्या प्रत्येक अवयवाचं, प्राणांचं, घरच्या माणसांचं आणि वाटेचं रक्षण करोत, अशी प्रार्थना आहे. स्तोत्राची सुरुवात संवादाने होते: मार्कंडेय ऋषी ब्रह्मदेवांना सगळ्यांचं रक्षण करणारं गुप्त साधन विचारतात, आणि ब्रह्मदेव हे कवच सांगतात.

हे कवच मार्कंडेय पुराणातील देवीमाहात्म्याच्या तेरा अध्यायांचा भाग नाही. परंपरेनुसार ते सप्तशतीपाठाचं अंग मानलं जातं आणि अर्गला व कीलक यांच्याआधी म्हटलं जातं. काही छापील आवृत्त्यांच्या शेवटच्या ओळीत वराह पुराणाचं नाव येतं; गीता प्रेसच्या आवृत्तीत असा उल्लेख नाही. इथला संस्कृत पाठ गीता प्रेस, गोरखपूर यांच्या श्रीदुर्गासप्तशती आवृत्तीनुसार आहे.

रचना

  • विनियोग आणि ‘ॐ नमश्चण्डिकायै’.
  • श्लोक १–२: मार्कंडेय आणि ब्रह्मदेव यांचा संवाद.
  • श्लोक ३–१५: नवदुर्गांची नावं, मातृदेवतांची वाहनं आणि आयुधं.
  • श्लोक १६–४२: दिशा, अवयव, प्राण, कुटुंब आणि मार्ग यांच्या रक्षणाची प्रार्थना.
  • श्लोक ४३–५६: फलश्रुती. शेवटचा श्लोक अर्धाच आहे.

पहिल्यांदा पाठ करताना

आधी अर्थ एकदा शांतपणे वाचा, मग श्लोक म्हणा. अवयवांच्या यादीत घाई करू नका; प्रत्येक नाव स्पष्ट म्हटलं की लय आपोआप येते. उच्चारात ही ठिकाणं जपा: नैर्ऋत्यां मधला ‘ऋ’ हा स्वर आहे, ‘रि’ नाही; शार्ङ्ग मधलं ‘ङ्ग’; दंष्ट्राकराली मधलं ‘ष्ट्र’; आणि श्वेत मधला ‘श’ विरुद्ध पृष्ठवंशे मधला ‘ष’.

फलश्रुतीत स्तोत्र स्वतः जे सांगतं, तेच इथे अनुवादित केलं आहे. तो पाठाचा पारंपरिक भाग आहे; आमच्याकडून त्यात कोणतंही आश्वासन नाही.

इथला अर्थ आमच्या टीमने मूळ संस्कृतवरून लिहिला आहे. विद्वानांकडून त्याची तपासणी झाली आहे की नाही, ते या पानावर दाखवलं आहे.

ॐ अस्य श्रीचण्डीकवचस्य ब्रह्मा ऋषिः, अनुष्टुप् छन्दः, चामुण्डा देवता, अङ्गन्यासोक्तमातरो बीजम्, दिग्बन्धदेवतास्तत्त्वम्, श्रीजगदम्बाप्रीत्यर्थे सप्तशतीपाठाङ्गत्वेन जपे विनियोगः।

oṃ asya śrīcaṇḍīkavacasya brahmā ṛṣiḥ, anuṣṭup chandaḥ, cāmuṇḍā devatā, aṅganyāsoktamātaro bījam, digbandhadevatāstattvam, śrījagadambāprītyarthe saptaśatīpāṭhāṅgatvena jape viniyogaḥ |

विनियोग: या चंडीकवचाचे ऋषी ब्रह्मदेव आहेत, छंद अनुष्टुप आहे आणि देवता चामुंडा आहे. अंगन्यासात ज्यांची नावं येतात त्या मातृदेवता हे याचं बीज आहे, आणि दहा दिशांचं रक्षण करणाऱ्या दिग्बंधाच्या देवता हे याचं तत्त्व आहे. जगदंबेच्या प्रसन्नतेसाठी, सप्तशतीपाठाचा एक भाग म्हणून हा जप करत आहोत, असं या ओळीत सांगितलं आहे.

ॐ नमश्चण्डिकायै॥

oṃ namaścaṇḍikāyai ||

ॐ. चंडिकेला नमस्कार.

मार्कण्डेय उवाच

mārkaṇḍeya uvāca

मार्कंडेय म्हणाले —

ॐ यद्गुह्यं परमं लोके सर्वरक्षाकरं नृणाम्। यन्न कस्यचिदाख्यातं तन्मे ब्रूहि पितामह॥

oṃ yadguhyaṃ paramaṃ loke sarvarakṣākaraṃ nṛṇām | yanna kasyacidākhyātaṃ tanme brūhi pitāmaha ||

ॐ. हे पितामह, या जगात जे परम गुप्त आहे, जे माणसांचं सर्व प्रकारे रक्षण करतं आणि जे आजवर कोणालाही सांगितलेलं नाही, ते मला सांगा.

ब्रह्मोवाच

brahmovāca

ब्रह्मदेव म्हणाले —

अस्ति गुह्यतमं विप्र सर्वभूतोपकारकम्। देव्यास्तु कवचं पुण्यं तच्छृणुष्व महामुने॥

asti guhyatamaṃ vipra sarvabhūtopakārakam | devyāstu kavacaṃ puṇyaṃ tacchṛṇuṣva mahāmune ||

हे ब्राह्मणा, देवीचं एक पवित्र कवच आहे. ते अत्यंत गुप्त आहे आणि सगळ्या जीवांचं भलं करणारं आहे. हे महामुनी, ते ऐक.

प्रथमं शैलपुत्री च द्वितीयं ब्रह्मचारिणी। तृतीयं चन्द्रघण्टेति कूष्माण्डेति चतुर्थकम्॥

prathamaṃ śailaputrī ca dvitīyaṃ brahmacāriṇī | tṛtīyaṃ candraghaṇṭeti kūṣmāṇḍeti caturthakam ||

पहिली शैलपुत्री, म्हणजे पर्वतराजाची कन्या. दुसरी ब्रह्मचारिणी. तिसरी चंद्रघंटा आणि चौथी कूष्मांडा.

पञ्चमं स्कन्दमातेति षष्ठं कात्यायनीति च। सप्तमं कालरात्रीति महागौरीति चाष्टमम्॥

pañcamaṃ skandamāteti ṣaṣṭhaṃ kātyāyanīti ca | saptamaṃ kālarātrīti mahāgaurīti cāṣṭamam ||

पाचवी स्कंदमाता, सहावी कात्यायनी, सातवी कालरात्री आणि आठवी महागौरी.

नवमं सिद्धिदात्री च नवदुर्गाः प्रकीर्तिताः। उक्तान्येतानि नामानि ब्रह्मणैव महात्मना॥

navamaṃ siddhidātrī ca navadurgāḥ prakīrtitāḥ | uktānyetāni nāmāni brahmaṇaiva mahātmanā ||

नववी सिद्धिदात्री. या नऊ जणी नवदुर्गा म्हणून ओळखल्या जातात. ही नावं महात्मा ब्रह्मदेवांनीच सांगितली आहेत.

अग्निना दह्यमानस्तु शत्रुमध्ये गतो रणे। विषमे दुर्गमे चैव भयार्ताः शरणं गताः॥

agninā dahyamānastu śatrumadhye gato raṇe | viṣame durgame caiva bhayārtāḥ śaraṇaṃ gatāḥ ||

जो आगीत होरपळत आहे, जो युद्धात शत्रूंच्या घोळक्यात सापडला आहे, किंवा जे कठीण, दुर्गम संकटात भयभीत होऊन देवीला शरण आले आहेत —

न तेषां जायते किंचिदशुभं रणसंकटे। नापदं तस्य पश्यामि शोकदुःखभयं न हि॥

na teṣāṃ jāyate kiṃcidaśubhaṃ raṇasaṃkaṭe | nāpadaṃ tasya paśyāmi śokaduḥkhabhayaṃ na hi ||

युद्धाच्या संकटातही त्यांचं काहीही अशुभ होत नाही. त्याच्यावर कोणतीही आपत्ती आलेली मला दिसत नाही. शोक, दुःख आणि भय त्याला होत नाही.

यैस्तु भक्त्या स्मृता नूनं तेषां वृद्धिः प्रजायते। ये त्वां स्मरन्ति देवेशि रक्षसे तान्न संशयः॥

yaistu bhaktyā smṛtā nūnaṃ teṣāṃ vṛddhiḥ prajāyate | ye tvāṃ smaranti deveśi rakṣase tānna saṃśayaḥ ||

ज्यांनी भक्तीने देवीचं स्मरण केलं, त्यांची नक्कीच भरभराट होते. हे देवेश्वरी, जे तुझं स्मरण करतात त्यांचं तू रक्षण करतेस, यात शंका नाही.

प्रेतसंस्था तु चामुण्डा वाराही महिषासना। ऐन्द्री गजसमारूढा वैष्णवी गरुडासना॥

pretasaṃsthā tu cāmuṇḍā vārāhī mahiṣāsanā | aindrī gajasamārūḍhā vaiṣṇavī garuḍāsanā ||

प्रेतावर बसलेली चामुंडा, म्हशीवर आरूढ वाराही, हत्तीवर आरूढ ऐंद्री आणि गरुडावर बसलेली वैष्णवी.

माहेश्वरी वृषारूढा कौमारी शिखिवाहना। लक्ष्मीः पद्मासना देवी पद्महस्ता हरिप्रिया॥

māheśvarī vṛṣārūḍhā kaumārī śikhivāhanā | lakṣmīḥ padmāsanā devī padmahastā haripriyā ||

बैलावर आरूढ माहेश्वरी, मोर हे वाहन असलेली कौमारी, आणि कमळावर बसलेली, हातात कमळ धरलेली, श्रीहरीची प्रिया लक्ष्मीदेवी.

श्वेतरूपधरा देवी ईश्वरी वृषवाहना। ब्राह्मी हंससमारूढा सर्वाभरणभूषिता॥

śvetarūpadharā devī īśvarī vṛṣavāhanā | brāhmī haṃsasamārūḍhā sarvābharaṇabhūṣitā ||

शुभ्र रूप धारण करणारी, बैलावर बसणारी ईश्वरीदेवी, आणि सगळ्या अलंकारांनी सजलेली, हंसावर आरूढ ब्राह्मी.

इत्येता मातरः सर्वाः सर्वयोगसमन्विताः। नानाभरणशोभाढ्या नानारत्नोपशोभिताः॥

ityetā mātaraḥ sarvāḥ sarvayogasamanvitāḥ | nānābharaṇaśobhāḍhyā nānāratnopaśobhitāḥ ||

अशा या सगळ्या मातृदेवता सर्व योगशक्तींनी युक्त आहेत. अनेक प्रकारच्या अलंकारांनी त्या शोभतात आणि नाना रत्नांनी झळाळतात.

दृश्यन्ते रथमारूढा देव्यः क्रोधसमाकुलाः। शङ्खं चक्रं गदां शक्तिं हलं च मुसलायुधम्॥

dṛśyante rathamārūḍhā devyaḥ krodhasamākulāḥ | śaṅkhaṃ cakraṃ gadāṃ śaktiṃ halaṃ ca musalāyudham ||

या देवी रथांवर आरूढ होऊन क्रोधाने भरलेल्या अशा दिसतात. त्यांच्या हातांत शंख, चक्र, गदा, शक्ती नावाचं शस्त्र, नांगर आणि मुसळ ही आयुधं आहेत.

खेटकं तोमरं चैव परशुं पाशमेव च। कुन्तायुधं त्रिशूलं च शार्ङ्गमायुधमुत्तमम्॥

kheṭakaṃ tomaraṃ caiva paraśuṃ pāśameva ca | kuntāyudhaṃ triśūlaṃ ca śārṅgamāyudhamuttamam ||

ढाल, तोमर, परशू, पाश, कुंत नावाचा भाला, त्रिशूळ आणि उत्तम असं शार्ङ्ग धनुष्य ही आयुधंही त्यांच्याकडे आहेत.

दैत्यानां देहनाशाय भक्तानामभयाय च। धारयन्त्यायुधानीत्थं देवानां च हिताय वै॥

daityānāṃ dehanāśāya bhaktānāmabhayāya ca | dhārayantyāyudhānītthaṃ devānāṃ ca hitāya vai ||

दैत्यांच्या देहांचा नाश व्हावा, भक्तांना अभय मिळावं आणि देवांचं हित व्हावं, म्हणून त्या अशी आयुधं धारण करतात.

नमस्तेऽस्तु महारौद्रे महाघोरपराक्रमे। महाबले महोत्साहे महाभयविनाशिनि॥

namaste'stu mahāraudre mahāghoraparākrame | mahābale mahotsāhe mahābhayavināśini ||

हे महारौद्रे, तुला नमस्कार असो. तुझा पराक्रम अतिशय भयंकर आहे. तू महाबलवान आणि महा-उत्साही आहेस. मोठमोठ्या भयांचा तू नाश करतेस.

त्राहि मां देवि दुष्प्रेक्ष्ये शत्रूणां भयवर्धिनि। प्राच्यां रक्षतु मामैन्द्री आग्नेय्यामग्निदेवता॥

trāhi māṃ devi duṣprekṣye śatrūṇāṃ bhayavardhini | prācyāṃ rakṣatu māmaindrī āgneyyāmagnidevatā ||

हे देवी, तुझ्याकडे नजर लावून पाहणंही कठीण आहे. तू शत्रूंचं भय वाढवतेस. माझं रक्षण कर. पूर्व दिशेला ऐंद्री माझं रक्षण करो आणि आग्नेय दिशेला अग्निदेवता.

दक्षिणेऽवतु वाराही नैर्ऋत्यां खड्गधारिणी। प्रतीच्यां वारुणी रक्षेद् वायव्यां मृगवाहिनी॥

dakṣiṇe'vatu vārāhī nairṛtyāṃ khaḍgadhāriṇī | pratīcyāṃ vāruṇī rakṣed vāyavyāṃ mṛgavāhinī ||

दक्षिणेला वाराही रक्षण करो आणि नैर्ऋत्य दिशेला खड्गधारिणी. पश्चिमेला वारुणी रक्षण करो आणि वायव्य दिशेला हरणावर बसणारी मृगवाहिनी.

उदीच्यां पातु कौमारी ऐशान्यां शूलधारिणी। ऊर्ध्वं ब्रह्माणि मे रक्षेदधस्ताद् वैष्णवी तथा॥

udīcyāṃ pātu kaumārī aiśānyāṃ śūladhāriṇī | ūrdhvaṃ brahmāṇi me rakṣedadhastād vaiṣṇavī tathā ||

उत्तरेला कौमारी रक्षण करो आणि ईशान्य दिशेला शूलधारिणी. वरच्या बाजूने ब्रह्माणी माझं रक्षण करो आणि खालच्या बाजूने वैष्णवी.

एवं दश दिशो रक्षेच्चामुण्डा शववाहना। जया मे चाग्रतः पातु विजया पातु पृष्ठतः॥

evaṃ daśa diśo rakṣeccāmuṇḍā śavavāhanā | jayā me cāgrataḥ pātu vijayā pātu pṛṣṭhataḥ ||

अशा रीतीने शवावर आरूढ चामुंडा दहाही दिशांचं रक्षण करो. जया माझ्या पुढच्या बाजूचं आणि विजया पाठीमागच्या बाजूचं रक्षण करो.

अजिता वामपार्श्वे तु दक्षिणे चापराजिता। शिखामुद्योतिनी रक्षेदुमा मूर्ध्नि व्यवस्थिता॥

ajitā vāmapārśve tu dakṣiṇe cāparājitā | śikhāmudyotinī rakṣedumā mūrdhni vyavasthitā ||

डाव्या बाजूला अजिता आणि उजव्या बाजूला अपराजिता रक्षण करो. उद्योतिनी माझ्या शिखेचं रक्षण करो, आणि मस्तकावर उमा राहून रक्षण करो.

मालाधरी ललाटे च भ्रुवौ रक्षेद् यशस्विनी। त्रिनेत्रा च भ्रुवोर्मध्ये यमघण्टा च नासिके॥

mālādharī lalāṭe ca bhruvau rakṣed yaśasvinī | trinetrā ca bhruvormadhye yamaghaṇṭā ca nāsike ||

कपाळावर मालाधरी आणि भुवयांवर यशस्विनी रक्षण करो. दोन भुवयांच्या मध्ये त्रिनेत्रा आणि नाकपुड्यांवर यमघंटा रक्षण करो.

शङ्खिनी चक्षुषोर्मध्ये श्रोत्रयोर्द्वारवासिनी। कपोलौ कालिका रक्षेत्कर्णमूले तु शांकरी॥

śaṅkhinī cakṣuṣormadhye śrotrayordvāravāsinī | kapolau kālikā rakṣetkarṇamūle tu śāṃkarī ||

दोन डोळ्यांच्या मधोमध शंखिनी आणि कानांत द्वारवासिनी रक्षण करो. कालिका गालांचं रक्षण करो आणि कानांच्या मुळाशी शांकरी.

नासिकायां सुगन्धा च उत्तरोष्ठे च चर्चिका। अधरे चामृतकला जिह्वायां च सरस्वती॥

nāsikāyāṃ sugandhā ca uttaroṣṭhe ca carcikā | adhare cāmṛtakalā jihvāyāṃ ca sarasvatī ||

नाकात सुगंधा, वरच्या ओठावर चर्चिका, खालच्या ओठावर अमृतकला आणि जिभेवर सरस्वती रक्षण करो.

दन्तान् रक्षतु कौमारी कण्ठदेशे तु चण्डिका। घण्टिकां चित्रघण्टा च महामाया च तालुके॥

dantān rakṣatu kaumārī kaṇṭhadeśe tu caṇḍikā | ghaṇṭikāṃ citraghaṇṭā ca mahāmāyā ca tāluke ||

कौमारी माझ्या दातांचं रक्षण करो आणि चंडिका कंठाचं. चित्रघंटा घशातल्या घंटिकेचं, म्हणजे पडजिभेचं, रक्षण करो आणि महामाया टाळूचं.

कामाक्षी चिबुकं रक्षेद् वाचं मे सर्वमङ्गला। ग्रीवायां भद्रकाली च पृष्ठवंशे धनुर्धरी॥

kāmākṣī cibukaṃ rakṣed vācaṃ me sarvamaṅgalā | grīvāyāṃ bhadrakālī ca pṛṣṭhavaṃśe dhanurdharī ||

कामाक्षी हनुवटीचं आणि सर्वमंगला माझ्या वाणीचं रक्षण करो. मानेवर भद्रकाली आणि पाठीच्या कण्यावर धनुर्धरी रक्षण करो.

नीलग्रीवा बहिःकण्ठे नलिकां नलकूबरी। स्कन्धयोः खड्गिनी रक्षेद् बाहू मे वज्रधारिणी॥

nīlagrīvā bahiḥkaṇṭhe nalikāṃ nalakūbarī | skandhayoḥ khaḍginī rakṣed bāhū me vajradhāriṇī ||

नीलग्रीवा गळ्याच्या बाहेरच्या भागाचं आणि नलकूबरी श्वासनलिकेचं रक्षण करो. खड्गिनी माझ्या खांद्यांचं आणि वज्रधारिणी माझ्या बाहूंचं रक्षण करो.

हस्तयोर्दण्डिनी रक्षेदम्बिका चाङ्गुलीषु च। नखाञ्छूलेश्वरी रक्षेत्कुक्षौ रक्षेत्कुलेश्वरी॥

hastayordaṇḍinī rakṣedambikā cāṅgulīṣu ca | nakhāñchūleśvarī rakṣetkukṣau rakṣetkuleśvarī ||

दंडिनी माझ्या हातांचं आणि अंबिका बोटांचं रक्षण करो. शूलेश्वरी नखांचं रक्षण करो आणि कुलेश्वरी पोटाचं.

स्तनौ रक्षेन्महादेवी मनः शोकविनाशिनी। हृदये ललिता देवी उदरे शूलधारिणी॥

stanau rakṣenmahādevī manaḥ śokavināśinī | hṛdaye lalitā devī udare śūladhāriṇī ||

महादेवी स्तनांचं आणि शोकविनाशिनी मनाचं रक्षण करो. हृदयात ललितादेवी आणि उदरात शूलधारिणी रक्षण करो.

नाभौ च कामिनी रक्षेद् गुह्यं गुह्येश्वरी तथा। पूतना कामिका मेढ्रं गुदे महिषवाहिनी॥

nābhau ca kāminī rakṣed guhyaṃ guhyeśvarī tathā | pūtanā kāmikā meḍhraṃ gude mahiṣavāhinī ||

कामिनी नाभीचं आणि गुह्येश्वरी गुह्य भागाचं रक्षण करो. पूतना आणि कामिका जननेंद्रियाचं रक्षण करोत, आणि महिषवाहिनी गुदद्वाराचं.

कट्यां भगवती रक्षेज्जानुनी विन्ध्यवासिनी। जङ्घे महाबला रक्षेत्सर्वकामप्रदायिनी॥

kaṭyāṃ bhagavatī rakṣejjānunī vindhyavāsinī | jaṅghe mahābalā rakṣetsarvakāmapradāyinī ||

भगवती कमरेचं आणि विंध्यवासिनी गुडघ्यांचं रक्षण करो. सगळ्या इच्छा पूर्ण करणारी महाबला पोटऱ्यांचं रक्षण करो.

गुल्फयोर्नारसिंही च पादपृष्ठे तु तैजसी। पादाङ्गुलीषु श्री रक्षेत्पादाधस्तलवासिनी॥

gulphayornārasiṃhī ca pādapṛṣṭhe tu taijasī | pādāṅgulīṣu śrī rakṣetpādādhastalavāsinī ||

घोट्यांवर नारसिंही आणि पावलांच्या वरच्या भागावर तैजसी रक्षण करो. पायांच्या बोटांवर श्री आणि तळव्यांवर तलवासिनी रक्षण करो.

नखान् दंष्ट्राकराली च केशांश्चैवोर्ध्वकेशिनी। रोमकूपेषु कौबेरी त्वचं वागीश्वरी तथा॥

nakhān daṃṣṭrākarālī ca keśāṃścaivordhvakeśinī | romakūpeṣu kauberī tvacaṃ vāgīśvarī tathā ||

विक्राळ दाढा असलेली दंष्ट्राकराली नखांचं आणि ऊर्ध्वकेशिनी केसांचं रक्षण करो. कौबेरी रोमछिद्रांचं आणि वागीश्वरी त्वचेचं रक्षण करो.

रक्तमज्जावसामांसान्यस्थिमेदांसि पार्वती। अन्त्राणि कालरात्रिश्च पित्तं च मुकुटेश्वरी॥

raktamajjāvasāmāṃsānyasthimedāṃsi pārvatī | antrāṇi kālarātriśca pittaṃ ca mukuṭeśvarī ||

पार्वती माझं रक्त, मज्जा, वसा, मांस, हाडं आणि मेद यांचं रक्षण करो. कालरात्री आतड्यांचं आणि मुकुटेश्वरी पित्ताचं रक्षण करो.

पद्मावती पद्मकोशे कफे चूडामणिस्तथा। ज्वालामुखी नखज्वालामभेद्या सर्वसंधिषु॥

padmāvatī padmakośe kaphe cūḍāmaṇistathā | jvālāmukhī nakhajvālāmabhedyā sarvasaṃdhiṣu ||

पद्मावती पद्मकोशात, म्हणजे कमळाच्या कळीसारख्या अंतर्भागात, आणि चूडामणी कफात रक्षण करो. ज्वालामुखी नखांच्या तेजाचं आणि अभेद्या सगळ्या सांध्यांचं रक्षण करो.

शुक्रं ब्रह्माणि मे रक्षेच्छायां छत्रेश्वरी तथा। अहंकारं मनो बुद्धिं रक्षेन्मे धर्मधारिणी॥

śukraṃ brahmāṇi me rakṣecchāyāṃ chatreśvarī tathā | ahaṃkāraṃ mano buddhiṃ rakṣenme dharmadhāriṇī ||

ब्रह्माणी माझ्या वीर्याचं आणि छत्रेश्वरी माझ्या सावलीचं रक्षण करो. धर्मधारिणी माझा अहंकार, मन आणि बुद्धी यांचं रक्षण करो.

प्राणापानौ तथा व्यानमुदानं च समानकम्। वज्रहस्ता च मे रक्षेत्प्राणं कल्याणशोभना॥

prāṇāpānau tathā vyānamudānaṃ ca samānakam | vajrahastā ca me rakṣetprāṇaṃ kalyāṇaśobhanā ||

प्राण, अपान, व्यान, उदान आणि समान या पाचही प्राणवायूंचं वज्रहस्ता रक्षण करो. कल्याणशोभना माझ्या प्राणांचं, म्हणजे जीवनाचं, रक्षण करो.

रसे रूपे च गन्धे च शब्दे स्पर्शे च योगिनी। सत्त्वं रजस्तमश्चैव रक्षेन्नारायणी सदा॥

rase rūpe ca gandhe ca śabde sparśe ca yoginī | sattvaṃ rajastamaścaiva rakṣennārāyaṇī sadā ||

चव, रूप, गंध, शब्द आणि स्पर्श या विषयांत योगिनी रक्षण करो. सत्त्व, रज आणि तम या तिन्ही गुणांचं नारायणी सदैव रक्षण करो.

आयू रक्षतु वाराही धर्मं रक्षतु वैष्णवी। यशः कीर्तिं च लक्ष्मीं च धनं विद्यां च चक्रिणी॥

āyū rakṣatu vārāhī dharmaṃ rakṣatu vaiṣṇavī | yaśaḥ kīrtiṃ ca lakṣmīṃ ca dhanaṃ vidyāṃ ca cakriṇī ||

वाराही माझ्या आयुष्याचं आणि वैष्णवी धर्माचं रक्षण करो. चक्रिणी माझं यश, कीर्ती, लक्ष्मी, धन आणि विद्या यांचं रक्षण करो.

गोत्रमिन्द्राणि मे रक्षेत्पशून्मे रक्ष चण्डिके। पुत्रान् रक्षेन्महालक्ष्मीर्भार्यां रक्षतु भैरवी॥

gotramindrāṇi me rakṣetpaśūnme rakṣa caṇḍike | putrān rakṣenmahālakṣmīrbhāryāṃ rakṣatu bhairavī ||

इंद्राणी माझ्या गोत्राचं रक्षण करो. हे चंडिके, माझ्या पशुधनाचं तू रक्षण कर. महालक्ष्मी माझ्या पुत्रांचं आणि भैरवी पत्नीचं रक्षण करो.

पन्थानं सुपथा रक्षेन्मार्गं क्षेमकरी तथा। राजद्वारे महालक्ष्मीर्विजया सर्वतः स्थिता॥

panthānaṃ supathā rakṣenmārgaṃ kṣemakarī tathā | rājadvāre mahālakṣmīrvijayā sarvataḥ sthitā ||

सुपथा माझ्या वाटेचं आणि क्षेमकरी माझ्या मार्गाचं रक्षण करो. राजदरबारात महालक्ष्मी रक्षण करो, आणि सर्व बाजूंनी विजया माझ्याभोवती राहो.

रक्षाहीनं तु यत्स्थानं वर्जितं कवचेन तु। तत्सर्वं रक्ष मे देवि जयन्ती पापनाशिनी॥

rakṣāhīnaṃ tu yatsthānaṃ varjitaṃ kavacena tu | tatsarvaṃ rakṣa me devi jayantī pāpanāśinī ||

हे पापनाशिनी जयंती देवी, जे स्थान रक्षणाशिवाय राहिलं आहे, जे या कवचात सांगायचं राहून गेलं आहे, त्या सगळ्याचं तू माझ्यासाठी रक्षण कर.

पदमेकं न गच्छेत्तु यदीच्छेच्छुभमात्मनः। कवचेनावृतो नित्यं यत्र यत्रैव गच्छति॥

padamekaṃ na gacchettu yadīcchecchubhamātmanaḥ | kavacenāvṛto nityaṃ yatra yatraiva gacchati ||

ज्याला स्वतःचं भलं हवं असेल, त्याने (या कवचाशिवाय) एक पाऊलही टाकू नये. जो नेहमी या कवचाने वेढलेला असतो, तो जिथे जिथे जातो —

तत्र तत्रार्थलाभश्च विजयः सार्वकामिकः। यं यं चिन्तयते कामं तं तं प्राप्नोति निश्चितम्। परमैश्वर्यमतुलं प्राप्स्यते भूतले पुमान्॥

tatra tatrārthalābhaśca vijayaḥ sārvakāmikaḥ | yaṃ yaṃ cintayate kāmaṃ taṃ taṃ prāpnoti niścitam | paramaiśvaryamatulaṃ prāpsyate bhūtale pumān ||

तिथे तिथे त्याला धनलाभ होतो आणि सगळ्या इच्छा पूर्ण करणारा विजय मिळतो. तो जी जी इच्छा मनात धरतो, ती ती त्याला नक्की मिळते. असा माणूस या पृथ्वीवर अतुलनीय, श्रेष्ठ ऐश्वर्य मिळवतो.

निर्भयो जायते मर्त्यः संग्रामेष्वपराजितः। त्रैलोक्ये तु भवेत्पूज्यः कवचेनावृतः पुमान्॥

nirbhayo jāyate martyaḥ saṃgrāmeṣvaparājitaḥ | trailokye tu bhavetpūjyaḥ kavacenāvṛtaḥ pumān ||

कवचाने वेढलेला माणूस निर्भय होतो आणि युद्धांत अजिंक्य राहतो. तिन्ही लोकांत तो पूजनीय होतो.

इदं तु देव्याः कवचं देवानामपि दुर्लभम्। यः पठेत्प्रयतो नित्यं त्रिसन्ध्यं श्रद्धयान्वितः॥

idaṃ tu devyāḥ kavacaṃ devānāmapi durlabham | yaḥ paṭhetprayato nityaṃ trisandhyaṃ śraddhayānvitaḥ ||

देवीचं हे कवच देवांनाही मिळायला कठीण आहे. जो संयम पाळून, श्रद्धेने रोज तिन्ही संध्यासमयी याचा पाठ करतो —

दैवी कला भवेत्तस्य त्रैलोक्येष्वपराजितः। जीवेद् वर्षशतं साग्रमपमृत्युविवर्जितः॥

daivī kalā bhavettasya trailokyeṣvaparājitaḥ | jīved varṣaśataṃ sāgramapamṛtyuvivarjitaḥ ||

त्याला दैवी शक्ती लाभते आणि तो तिन्ही लोकांत अजिंक्य होतो. अकाली मृत्यूपासून दूर राहून तो शंभराहून अधिक वर्षं जगतो.

नश्यन्ति व्याधयः सर्वे लूताविस्फोटकादयः। स्थावरं जङ्गमं चैव कृत्रिमं चापि यद्विषम्॥

naśyanti vyādhayaḥ sarve lūtāvisphoṭakādayaḥ | sthāvaraṃ jaṅgamaṃ caiva kṛtrimaṃ cāpi yadviṣam ||

लूता म्हणजे कोळ्याच्या विषाचे विकार, आणि विस्फोटक म्हणजे अंगावर उठणारे फोड, असे सगळे रोग नष्ट होतात. वनस्पतींपासून होणारं स्थावर विष, प्राण्यांपासून होणारं जंगम विष आणि मुद्दाम तयार केलेलं विष —

अभिचाराणि सर्वाणि मन्त्रयन्त्राणि भूतले। भूचराः खेचराश्चैव जलजाश्चोपदेशिकाः॥

abhicārāṇi sarvāṇi mantrayantrāṇi bhūtale | bhūcarāḥ khecarāścaiva jalajāścopadeśikāḥ ||

या पृथ्वीवरचे सगळे जारणमारणाचे प्रयोग, मंत्र आणि यंत्रं; जमिनीवर फिरणारे, आकाशात संचार करणारे, पाण्यात जन्मलेले आणि कोणाच्या सांगण्यावरून पाठवलेले उपद्रव —

सहजा कुलजा माला डाकिनी शाकिनी तथा। अन्तरिक्षचरा घोरा डाकिन्यश्च महाबलाः॥

sahajā kulajā mālā ḍākinī śākinī tathā | antarikṣacarā ghorā ḍākinyaśca mahābalāḥ ||

सहजा, कुलजा आणि माला नावाच्या बाधा, डाकिनी आणि शाकिनी, तसंच अंतराळात फिरणाऱ्या भयंकर आणि महाबलवान डाकिनी —

ग्रहभूतपिशाचाश्च यक्षगन्धर्वराक्षसाः। ब्रह्मराक्षसवेतालाः कूष्माण्डा भैरवादयः॥

grahabhūtapiśācāśca yakṣagandharvarākṣasāḥ | brahmarākṣasavetālāḥ kūṣmāṇḍā bhairavādayaḥ ||

ग्रह, भूत, पिशाच, यक्ष, गंधर्व, राक्षस, ब्रह्मराक्षस, वेताळ, कूष्मांड, भैरव आणि असे इतर —

नश्यन्ति दर्शनात्तस्य कवचे हृदि संस्थिते। मानोन्नतिर्भवेद् राज्ञस्तेजोवृद्धिकरं परम्॥

naśyanti darśanāttasya kavace hṛdi saṃsthite | mānonnatirbhaved rājñastejovṛddhikaraṃ param ||

हे कवच ज्याच्या हृदयात स्थिर आहे, त्याला पाहताच हे सगळे नष्ट होतात. राजाकडून त्याचा मान वाढतो. हे कवच तेज फार वाढवणारं आहे.

यशसा वर्धते सोऽपि कीर्तिमण्डितभूतले। जपेत्सप्तशतीं चण्डीं कृत्वा तु कवचं पुरा॥

yaśasā vardhate so'pi kīrtimaṇḍitabhūtale | japetsaptaśatīṃ caṇḍīṃ kṛtvā tu kavacaṃ purā ||

कीर्तीने सजलेल्या या पृथ्वीवर तोही यशाने वाढतो. आधी हे कवच म्हणून मग चंडीसप्तशतीचा पाठ करावा.

यावद्भूमण्डलं धत्ते सशैलवनकाननम्। तावत्तिष्ठति मेदिन्यां संततिः पुत्रपौत्रिकी॥

yāvadbhūmaṇḍalaṃ dhatte saśailavanakānanam | tāvattiṣṭhati medinyāṃ saṃtatiḥ putrapautrikī ||

डोंगर, वनं आणि अरण्यं यांसह ही पृथ्वी जोपर्यंत टिकून आहे, तोपर्यंत त्याची पुत्रपौत्रांची संतती या भूमीवर टिकून राहते.

देहान्ते परमं स्थानं यत्सुरैरपि दुर्लभम्। प्राप्नोति पुरुषो नित्यं महामायाप्रसादतः॥

dehānte paramaṃ sthānaṃ yatsurairapi durlabham | prāpnoti puruṣo nityaṃ mahāmāyāprasādataḥ ||

देहाचा अंत झाल्यावर, महामायेच्या कृपेने तो पुरुष देवांनाही दुर्लभ असं परम आणि शाश्वत स्थान मिळवतो.

लभते परमं रूपं शिवेन सह मोदते॥ ॐ॥

labhate paramaṃ rūpaṃ śivena saha modate || oṃ ||

त्याला परम रूप लाभतं आणि तो शिवाबरोबर आनंदात राहतो. ॐ.

इति देव्याः कवचं सम्पूर्णम्।

iti devyāḥ kavacaṃ sampūrṇam |

इथे देवीचं कवच पूर्ण झालं.